Vanaf nu komt er andere benzine uit de pompstations in Nederland

Niet omdat er iets veranderd is aan de prijs of het aanbod maar omdat de wet het zo voorschrijft.

Elk jaar rond 1 mei schakelen tankstations in Nederland over van winterbenzine naar zomerbenzine. In de zomermaanden van 1 mei tot en met 30 september moet de benzine aan andere eisen voldoen dan in de winter.

Voor de meeste automobilisten gaat dit onopgemerkt voorbij. Toch zit er een chemisch verschil in de brandstof die uit de slang komt.

Butaan

Het belangrijkste verschil zit in de hoeveelheid butaan. Dat is een stof die zorgt voor goede ontbranding. Winterbenzine bevat meer butaan om beter te kunnen ontbranden bij koude temperaturen.

Zomerbenzine bevat juist minder butaan omdat brandstof anders bij hogere temperaturen te snel verdampt.

De technische verklaring hiervoor ligt in de dampspanning. In de winter is het koud en verdampt brandstof van nature minder snel. Daarom maken raffinaderijen winterbenzine extra vluchtig met een beetje extra butaan.

Dit zorgt ervoor dat er bij inspuiting van de brandstof meteen genoeg benzinedamp ontstaat om de motor soepel te laten starten, zelfs op koude ochtenden.

Als de benzine onderweg al begint te verdampen ontstaan er luchtbellen in de brandstofleiding. Die bellen blokkeren de toevoer van vloeibare brandstof waardoor de motor niet genoeg benzine krijgt. Het gevolg kan zijn dat de motor gaat stotteren, minder vermogen levert of zelfs helemaal stilvalt. Dit verschijnsel heet dampblokkade of vapour lock.

Er is ook een andere risicofactor die meespeelt. Problemen zoals pingelen of te vroege ontbranding kunnen optreden als de benzine bij warme buitentemperaturen te vluchtig is.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Wettelijke norm

De overgang is geen vrijblijvende afspraak tussen pomphouders en raffinaderijen. Tankstations zijn wettelijk verplicht om vanaf 1 mei benzine van zomerkwaliteit te leveren met een andere dampspanning dan winterbenzine.

De dampspanning voor benzine van zomerkwaliteit mag niet hoger liggen dan 60 kPa. Voor de winterkwaliteit is dat 95 kPa. Die norm is verankerd in Europese benzinestandaarden en geldt ook in andere EU-landen.

Winterbenzine heeft namelijk een hogere Reid Vapor Pressure van meestal tussen 13,5 en 15 psi, wat aangeeft hoe gemakkelijk de brandstof verdampt. Zomerbenzine blijft daar ruim onder.

Milieuvoordeel

Naast de technische kant is er ook een milieureden voor de jaarlijkse wisseling. Zomerbenzine verdampt minder snel waardoor er minder schadelijke dampen in de lucht komen. Dit helpt mee aan schonere lucht en minder smogvorming.

Minder verdamping betekent bovendien minder verlies van brandstof tijdens transport en opslag. Dat is goed voor zowel het milieu als de exploitatie van de keten die de brandstof van raffinaderij naar pomp brengt.

Iets meer energie per liter

Er is nog een praktisch gevolg dat weinig mensen kennen. Butaan bevat namelijk minder energie dan benzine. Zomerbenzine bevat daardoor net wat meer energie per liter.

Winterbenzine zorgt in theorie dus voor iets minder vermogen maar dat merk je meestal niet direct. Het verschil in energiedichtheid is te klein om in de praktijk op te vallen. Als automobilist merk je er niets van of je winter- of zomerbenzine tankt. Niet tijdens het rijden en niet in je portemonnee.

Geen lege tanks op 30 april

Een vraag die elk jaar opduikt is of tankstations op 30 april letterlijk al hun voorraad leeggooien en verse zomerbenzine inslaan. Dat is niet zo. De overgang gaat geleidelijk. Eind april kun je soms al zomerbenzine tanken en begin mei misschien nog restjes winterbenzine. Zo kunnen tankstations eerst hun voorraad opmaken.

De wettelijke verplichting geldt voor de geleverde benzine vanuit de raffinaderij. In de ondergrondse tanks van een individueel station kan de overgang dus een paar dagen later gevoeld worden afhankelijk van de doorloopsnelheid.

Per land anders

Nederland staat niet alleen in deze aanpak maar de precieze normen verschillen per land. In Scandinavische landen zijn de winternormen aanzienlijk strenger dan in Zuid-Europa door de extremere temperatuurverschillen.

Winterbenzine heeft daar namelijk een hogere vluchtigheid waardoor het sneller verdampt en de motor beter start bij lage temperaturen. Wie met de auto op vakantie gaat naar een land buiten de EU doet er goed aan vooraf te checken welke benzinekwaliteit daar gangbaar is.

Gewoon blijven tanken

De omschakeling gebeurt automatisch bij de tankstations. Er is geen reden om voor 1 mei nog snel een volle tank te halen of om juist te wachten. De brandstof werkt in beide gevallen precies zoals verwacht.