Worden we opgelicht door tankstations? Onderzoekers denken van wel

De prijs die je via de app op je telefoon ziet staan blijkt bij honderden pompstations namelijk al binnen vijf minuten niet meer geldig. Een weloverwogen strategie, concluderen Duitse onderzoekers na analyse van duizenden pompen.

Juist nu de prijzen aan de pomp records breken door de aanhoudende onrust in het Midden-Oosten wordt deze tactiek voor de consument extra pijnlijk.

Het platform Benzinpreis.de legde zes dagen lang de prijsbewegingen van zo’n 14.000 Duitse tankstations onder de loep. De uitkomst is opvallend, want binnen die week kwamen 95.047 meldingen binnen van prijzen die volgens de onderzoekers oneerlijk waren.

Dat komt neer op bijna 16.000 per dag. Bij 3.851 stations bleef een geadverteerde prijs korter dan vijf minuten geldig voordat het tarief alweer omhoogging. Volgens het platform betekent dit dat ruim driekwart van alle Duitse pompen zich aan dezelfde tactiek bezondigt.

Hoe het trucje werkt

Duitse tankstations moeten elke prijsverandering doorgeven aan de Markttransparenzstelle, een overheidsinstantie die de data verzamelt en openbaar maakt.

Via deze weg vullen apps als Tankerkönig, Clever-Tanken en ADAC Spritpreise zich met actuele liters per euro. De regels van het Bundeskartellamt schrijven voor dat een wijziging binnen vijf minuten aangemeld moet zijn. In die korte marge zit precies de opening die pomphouders benutten.

Een verlaging voeren de meeste stations namelijk direct door in de database, zodat een scherpe prijs meteen opduikt in alle apps. Een verhoging rapporteren ze pas aan het einde van het vijfminutenraam. Zo trekt de pomp even klanten aan met een aantrekkelijk cijfer op het digitale bord, om vervolgens weer omhoog te schieten zodra de eerste auto’s het terrein oprijden.

De automobilist die zijn route bepaalde op basis van de app, staat dan al met de slang in zijn handen.

“Het doel is klanten te lokken met een schijnbaar lage prijs, om uiteindelijk een hogere prijs af te dwingen dan aanvankelijk werd getoond,” aldus de onderzoekers van Benzinpreis.de. Zij spreken van misleiding en roepen consumentenorganisaties op om in te grijpen. Volgens de huidige Duitse wetgeving blijft de praktijk namelijk formeel toegestaan.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Niet iedereen deelt het oordeel van de onderzoekers. De branchevereniging Fuels und Energie wuift de beschuldigingen weg en wijt alle beweging aan de felle concurrentie tussen aanbieders.

Volgens de vereniging strijden pompen voortdurend om iedere automobilist en leidt die strijd vanzelf tot snelle prijsschommelingen. Van een bewuste lokstrategie zou geen sprake zijn. Desondanks kondigde de Duitse toezichthouder aan dat er een breder onderzoek komt naar de effecten van al die frequente aanpassingen op de consument.

De cijfers over het totale aantal wijzigingen spreken boekdelen. In april lag het gemiddelde aantal prijsveranderingen per station op 22 per dag. Ongeveer acht procent van de pompen ging zelfs meer dan 35 keer per etmaal met de cijfers aan de slag, en een kleine groep klokte ruim vijftig wijzigingen af per dag. Dat is aanzienlijk meer dan op welke andere detailhandelsmarkt dan ook gangbaar is.

Overheid grijpt in

De Duitse regering heeft inmiddels besloten in te grijpen. Sinds deze maand mogen Duitse tankstations hun prijzen nog maar één keer per dag verhogen, en dat moet precies om twaalf uur ’s middags gebeuren.

Verlagingen blijven wel op elk moment toegestaan. Die maatregel komt rechtstreeks uit het Oostenrijkse draaiboek, waar vergelijkbare regels al langer van kracht zijn. Voor Nederlandse automobilisten in de grensstreek betekent het dat tanken vóór het middaguur voortaan bijna altijd voordeliger uitpakt dan na twaalven.

De Duitse minister van Economische Zaken Katherina Reiche legde uit waarom de ingreep nodig was. “Wanneer de ruwe olieprijs stijgt, schieten de brandstofprijzen extreem snel omhoog. Zakt de olieprijs, dan dalen de tarieven aan de pomp slechts langzaam. Die cyclus willen we doorbreken,” aldus Reiche.

Recordprijzen door conflict

De timing van de nieuwe regelgeving is geen toeval. Het conflict rond Iran jaagt de olieprijzen wereldwijd op, en Nederland voelt dat keihard aan de pomp.

De gemiddelde landelijke adviesprijs voor Euro95 kwam op 10 april 2026 uit op 2,565 euro per liter, terwijl diesel op 2,732 euro stond en LPG op 1,343 euro. Begin april piekte diesel zelfs tot 2,793 euro, het hoogste niveau ooit gemeten. Shell en BP gooiden hun adviesprijzen in één klap twaalf cent per liter omhoog.

Voor Nederlanders in de grensregio loopt het verschil met Duitse en Belgische pompen inmiddels op tot twintig à dertig cent per liter. Dat scheelt bij een volle tank al snel tien tot vijftien euro.

Tanken met beleid

Ook de dag van de week telt mee. Maandag en dinsdag zijn gemiddeld het voordeligst, omdat stations de week scherp willen openen. Zaterdag is de duurste dag.

Snelwegstations rekenen structureel hoger dan pompen een paar kilometer het dorp in, dus wie goedkoop wil tanken blijft weg van de Autobahn en zoekt de kleinere plaatsen op. In België geldt bovendien een wettelijk vastgestelde maximumprijs per dag, waaronder veel stations actief duiken om klanten te werven.