Spanje schrapt een bekend verkeerslicht en wie doorrijdt betaalt 200 euro

Automobilisten in Spanje moeten vanaf 1 oktober rekening houden met een aangepaste verkeersregel bij zebrapaden met stoplichten. De Spaanse verkeersdienst DGT bevestigt dat het knipperende gele licht bij deze oversteekplaatsen verdwijnt zodra voetgangers groen licht hebben. In plaats daarvan springt het licht voor bestuurders dan simpelweg op rood.

De maatregel is geen proef of voorstel, maar een wettelijk vastgelegde hervorming. Ze is opgenomen in Koninklijk Besluit 518/2026, dat eind juni werd goedgekeurd en de algemene verkeersregels wijzigt. Vanaf oktober geldt de nieuwe fase dus overal waar voetgangers en verkeerslichten samenkomen.

Achtergrond van de wijziging is de verwarring die het oude systeem opleverde. Bestuurders mochten namelijk voorzichtig doorrijden bij knipperend geel, terwijl voetgangers tegelijkertijd groen licht hadden om over te steken. Vooral in bochten en op drukke kruispunten met meerdere rijstroken leidde die combinatie tot gevaarlijke situaties.

Met de nieuwe regel verdwijnt die twijfel volledig. Zodra een voetganger groen licht ziet, ziet de bestuurder rood, zonder ruimte voor eigen interpretatie of een geleidelijke overgang.

Gemeenten krijgen tijd om aan te passen

De hervorming wordt niet van de ene op de andere dag overal zichtbaar. Gemeenten krijgen de ruimte om hun verkeerslichtinstallaties geleidelijk te herprogrammeren, al gaat de wettelijke verplichting wel gewoon in op 1 oktober. Fysieke vervanging van de lichten is daarbij niet nodig, omdat alleen de fasering van de kruispunten wordt aangepast.

Het knipperende gele licht verdwijnt overigens niet volledig uit het straatbeeld. Buiten de combinatie met een groen voetgangerslicht blijft het signaal gewoon van kracht, bijvoorbeeld om bestuurders te waarschuwen extra voorzichtig te zijn of voorrang te verlenen op andere plekken in de stad of daarbuiten.

Voor weggebruikers verandert er dus vooral iets in de beleving op straat, en niet in de fysieke inrichting van het kruispunt zelf. Toch raadt de DGT bestuurders aan om alvast alert te zijn op plekken waar de fasering al is aangepast, zodat onduidelijke situaties in de overgangsperiode worden voorkomen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Boete van 200 euro blijft ongewijzigd

Wie straks toch door rood rijdt op een aangepast kruispunt, betaalt dezelfde prijs als voorheen. De boete voor het negeren van een rood licht bedraagt namelijk nog altijd 200 euro, aangevuld met 4 strafpunten op het rijbewijs. Wie binnen 20 dagen betaalt, ziet het bedrag halveren naar 100 euro, al blijven de strafpunten in dat geval gewoon staan.

De DGT onderbouwt de hervorming met eigen ongevalscijfers. Kwetsbare weggebruikers, zoals voetgangers, fietsers, motorrijders, bromfietsers en gebruikers van elektrische steps, zijn samen verantwoordelijk voor minder dan de helft van alle verkeersdoden in Spanje, terwijl zij meer dan 80 procent van de slachtoffers in stedelijke gebieden vormen. Voetgangers alleen al zijn goed voor ongeveer de helft van de dodelijke ongevallen binnen de bebouwde kom.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Die cijfers verklaren waarom de discussie over het gele licht al langer speelt. Vier jaar geleden ontkende de DGT nog dat het signaal zou verdwijnen, al werd toen al gewaarschuwd voor de risico’s van de huidige combinatie. Met Koninklijk Besluit 518/2026 kiest de toezichthouder er nu alsnog voor om voetgangers ondubbelzinnig voorrang te geven zodra hun licht op groen springt, en juist een botsing op zo’n kruispunt kan namelijk veel verdergaande gevolgen hebben dan alleen een boete.