Saudi-Arabië levert geen olie meer aan Europa

Europese landen krijgen te maken met toenemende druk op de oliemarkt, nu Saudi Aramco naar verluidt problemen ondervindt met zijn leveringen. Het Saoedi-Arabische bedrijf zou van plan zijn om de olietoevoer naar Europa in oktober stil te leggen, wat de energiezekerheid van het continent verder onder druk zet.

Achter die beslissing zit vermoedelijk een aanval op een pijpleiding op het Arabische schiereiland, waarbij een deel van de installatie zwaar beschadigd raakte. Bloomberg meldt dat vaste contracten voorlopig minstens een maand worden opgeschort, zoals gebruikelijk is bij dit soort verstoringen.

Volgens ingewijden bij het bedrijf treft de maatregel alle Europese afnemers, terwijl een officiële verklaring vooralsnog uitblijft. Om de schade te beperken, biedt Aramco klanten in Azië inmiddels spotcontracten aan voor onmiddellijke levering, in plaats van de gebruikelijke langlopende afspraken.

Die transporten blijven via de Straat van Hormuz lopen, ondanks het risico op Iraanse aanvallen in de regio. Europese landen zullen daardoor waarschijnlijk harder moeten zoeken naar alternatieve olie op de wereldmarkt, nu een belangrijke leverancier tijdelijk wegvalt.

Prijzen en alternatieve leveranciers onder druk

Het Poolse bedrijf Orlen SA is naar verluidt al gestart met het veiligstellen van extra leveringen, zo blijkt uit informatie van Bloomberg. Analisten verwachten bovendien dat de beslissing van Aramco de olieprijzen verder zal opdrijven, nadat de referentieprijs voor Noordzeeolie kortstondig opliep tot 130 dollar per vat, omgerekend ruim 120 euro.

Zo’n prijsstijging werkt vrijwel direct door in de brandstofkosten voor automobilisten, want de dieselprijs bereikte onlangs al een nieuw record. Minister van Economische Zaken Katherina Reiche uitte kritiek op voorgestelde steunmaatregelen voor de brandstofprijzen, omdat die volgens haar onvoldoende zouden helpen bij een langdurige verstoring van de aanvoer.

Marktvolgers wijzen erop dat vooral raffinaderijen in Noordwest-Europa afhankelijk zijn van Saoedische ruwe olie, waardoor een langere onderbreking zich snel kan vertalen in hogere prijzen aan de pomp. Sommige energiebedrijven onderzoeken daarom of extra volumes uit West-Afrika of de Verenigde Staten op korte termijn beschikbaar zijn. Diverse energie-experts merken daarnaast op dat westerse landen indien nodig een deel van hun strategische oliereserves kunnen aanspreken om acute tekorten op te vangen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Verhoogd alarmniveau in de Rode Zee

Naast de onzekerheid rond Aramco is de veiligheidssituatie in de Rode Zee verder verslechterd. Sinds de Houthi-rebellen de controle over de Straat van Bab al-Mandab hebben overgenomen, kiezen steeds meer rederijen ervoor om via de Hoorn van Afrika te varen, een omweg die ongeveer vijf weken extra vaartijd kost in plaats van de gebruikelijke route door het Suezkanaal.

De Houthi’s vielen tijdens de recente oorlog in Gaza uit solidariteit met Hamas herhaaldelijk schepen aan in dit gebied, wat de risico’s voor de scheepvaart aanzienlijk heeft vergroot. Ook de Europese marinemissie Aspides, die als taak heeft koopvaardijschepen tegen de Jemenitische militie te beschermen, heeft het alarmniveau inmiddels verhoogd.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hoge Vertegenwoordiger Kaja Kallas wees na een ontmoeting met de Saoedi-Arabische minister van Buitenlandse Zaken Faisal bin Farhan op het belang van die missie. “Europa helpt de scheepvaart in de Rode Zee te beschermen tegen Houthi-aanvallen,” aldus Kallas.

Voor Europese landen komt de combinatie van een haperende olietoevoer en een onveilige vaarroute op een ongelukkig moment, aangezien de energievoorraden richting de winter doorgaans juist onder druk staan. Beleidsmakers houden de ontwikkelingen dan ook nauwlettend in de gaten, terwijl bedrijven als Orlen alvast voorsorteren op een langere periode van onzekerheid. Analisten wijzen erop dat de komende weken cruciaal zullen zijn om te bepalen of de verstoring tijdelijk blijft of verdergaande gevolgen krijgt voor de Europese energiemarkt.