Na Amerikaanse druk: EU stelt straffen tegen olie- en gasbedrijven uit

Na zware druk van de Verenigde Staten versoepelt de EU nu haar klimaatregels voor olie en gas. Importeurs die niet voldoen aan de toekomstige regels voor methaanuitstoot, krijgen tussen 2027 en 2029 geen sancties opgelegd. Het besluit zal naar verwachting vooral Amerikaanse LNG leveranciers en de Europese energiesector ten goede komen.

Hoewel de sancties tijdelijk worden opgeschort, houdt de EU vast aan haar klimaatdoelstellingen. De regels voor methaanuitstoot blijven van kracht, maar de Europese Commissie adviseert de lidstaten om bedrijven die nog niet aan de eisen voldoen voorlopig niet te bestraffen. Tegelijkertijd worden de documentatievereisten versoepeld, waardoor bedrijven minder gedetailleerd hoeven te rapporteren over de manier waarop zij hun methaanuitstoot meten en registreren.

De soepelere aanpak geldt niet voor ernstige of opzettelijke overtredingen. In zulke gevallen kunnen bedrijven nog steeds sancties krijgen.

Volgens Brussel is het besluit genomen om de Europese energievoorziening veilig te stellen. De oorlog in het Midden Oosten en de sluiting van de Straat van Hormuz hebben de wereldwijde aanvoer van olie en gas onzekerder gemaakt. Daarom wil de EU voorkomen dat de energiemarkt nog verder onder druk komt te staan.

Methaan mag geen belemmering vormen

De methaanregels mogen volgens de Commissie geen belemmering vormen voor de import. De EU haalt het grootste deel van haar energie van buiten Europa.

Vanaf januari 2027 moeten importeurs aantonen dat hun olie en gas geproduceerd zijn onder methaanstandaarden die gelijkwaardig zijn aan de EU-eisen of voldoen aan internationaal erkende normen zoals OGMP 2.0. Die regels gelden al voor olie- en gasbedrijven die binnen de EU leveren.

De druk op Brussel kwam van meerdere kanten, vooral de Amerikaanse regering verzette zich tegen de regeling. Washington betoogt dat de methaaneisen de Amerikaanse LNG-export naar Europa kunnen bemoeilijken en daarmee de trans-Atlantische energiehandel schaden.

Al in mei drongen Amerikaanse gasexporteurs aan op uitstel, omdat de onzekerheid langetermijncontracten in de weg zou staan. Maandenlang weerstond de Commissie die druk en koos ze voor niet-bindende richtsnoeren, tot ze uiteindelijk toch overstag ging.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Meer dan de helft van de EU-lidstaten steunde uitstel of versoepeling, waaronder Duitsland, Italië, Tsjechië en ook Nederland. Een grote groep landen wilde zelfs dat de rapportageverplichting volledig zou worden uitgesteld, omdat dat meer juridische zekerheid zou geven aan bedrijven die twijfelen of ze nog olie en gas aan de EU willen leveren.

Methaan is na koolstofdioxide het belangrijkste broeikasgas en heeft over een periode van twintig jaar een aanzienlijk hoger opwarmingspotentieel dan CO₂. Veel methaan komt vrij bij de winning van olie en vooral gas, maar hoeveel precies is onduidelijk.

Bedrijven weten vaak zelf niet hoeveel van het kleurloze en geurloze gas er weglekt. De EU voerde de methaanregels in 2024 juist in om die lekkages in kaart te brengen en uiteindelijk terug te dringen.

Het Internationaal Energieagentschap waarschuwde vorige week dat de regeling de kring van toegestane olieleveranciers flink zou kunnen verkleinen.

EU verwatert haar klimaatdoelen

Afhankelijk van de oliesoort en herkomst zouden Europese raffinaderijen op een aanzienlijk kleinere markt zijn aangewezen, wat de prijzen zou opdrijven en de voorziening zou bemoeilijken.

Milieuorganisaties reageren juist kritisch. Volgens hen verwatert de EU haar klimaatdoelen en vermindert ze de druk op producenten om methaanuitstoot sneller terug te dringen.

Voor de energiemarkt heeft het besluit drie concrete gevolgen. Amerikaanse LNG-exporteurs kunnen hun leveringen aan de EU voortzetten zonder direct sanctierisico.

Europese energieleveranciers en raffinaderijen krijgen planningszekerheid en vermijden mogelijke bevoorradingsproblemen. En olie- en gasproducenten krijgen drie jaar extra tijd om hun winningsinstallaties en meetsystemen aan te passen aan de strengere Europese eisen.