7.000 boze autobezitters mogen Volkswagen aanklagen

Ruim elf jaar na het uitbreken van het dieselgate schandaal (in Nederland ook wel het emissieschandaal genoemd) kunnen zo’n 7.000 Noorse Volkswagen-bezitters eindelijk hun zaak voor de rechter brengen.

Het Hooggerechtshof van Noorwegen heeft de groep toestemming gegeven om zowel Volkswagen AG als de nationale importeur Harald A. Møller aan te klagen, een mogelijkheid die het Noorse rechtssysteem eerder consequent had afgewezen.

De centrale vraag die de rechter nu moet beantwoorden is of de software-update die Volkswagen destijds als oplossing aanbood afdoende was, of dat de betrokken auto’s alsnog als gebrekkig moeten worden aangemerkt. Dat geldt voor voertuigen die zowel nieuw als tweedehands zijn gekocht in de periode rondom het schandaal.

Dag Rune Flåten, namelijk een van de meest prominente tegenstanders van Volkswagen in Noorwegen, beschouwt de uitspraak als een belangrijke overwinning na jaren van juridisch getouwtrek.

Zijn strijd was niet zonder persoonlijke kosten, want hij ontving eerder meerdere boetes voor het versturen van ongeoorloofde sms-berichten aan duizenden VW-eigenaren om hen te mobiliseren.

“We zijn tevreden met de uitspraak van het Hooggerechtshof en kijken uit naar de nieuwe behandeling van de zaak door het Hof van Beroep,” aldus Pål Sverre Hernæs, de advocaat van de auto-eigenaren.

De uitspraak betekent nog geen directe schadevergoeding voor de eisers, maar de juridische deur staat nu wel open voor een inhoudelijke beoordeling.

Schandaal trof miljoenen bestuurders wereldwijd

Het schandaal brak in september 2015 uit nadat de Amerikaanse milieuwaakhond EPA had ontdekt dat Volkswagen op grote schaal sjoemelsoftware gebruikte in dieselmotoren.

Die software zorgde ervoor dat de uitstoot tijdens officiële metingen veel lager leek dan in werkelijk gebruik het geval was. Wereldwijd waren naar schatting elf miljoen voertuigen uitgerust met deze manipulatiesoftware, en sindsdien heeft Volkswagen miljarden euro’s betaald aan schikkingen in diverse landen.

Het concern erkende de fraude pas na aanhoudende druk van toezichthouders en justitie in meerdere landen tegelijk.

Ook in Nederland werd destijds volop gereden in getroffen modellen zoals de Golf, Passat en Tiguan. Nederlandse Volkswagen-bezitters kwamen echter nauwelijks tot juridische actie omdat Volkswagen vroegtijdig een schikking trof via Europese rechtbanken, waardoor collectieve aansprakelijkheidsacties grotendeels strandden.

Een vergelijkbare situatie speelde zich af in andere West-Europese landen, waar consumenten weinig ruimte kregen om hun recht te halen ondanks aantoonbare misleiding door de fabrikant.

De Noorse zaak laat zien dat de juridische naweeën van dieselgate nog lang niet voorbij zijn, meer dan een decennium na het uitbreken van het schandaal. In Noorwegen zal het Hof van Beroep de zaak nu inhoudelijk behandelen, wat betekent dat Volkswagen en importeur Harald A. Møller zich moeten verweren tegen duizenden gedupeerde autokopers.

De uitkomst kan ook elders in Europa precedentwerking hebben voor consumenten die vergelijkbare vorderingen willen indienen maar tot nu toe geen voet aan de grond kregen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Duitsland veroordeelt topmanager tot gevangenisstraf

In Duitsland, het thuisland van het concern, zijn de gevolgen inmiddels ook persoonlijk geworden voor voormalig leidinggevenden. Een voormalig topmanager die verantwoordelijk was voor Volkswagen werd onlangs veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf, mede vanwege zijn rol in het dieselgate schandaal.

Het vonnis onderstreept dat rechtbanken wereldwijd de fraude nog altijd serieus nemen en niet bereid zijn die zonder gevolgen te laten passeren.

Volkswagen heeft door de jaren heen geprobeerd de schade te beperken via technische updates en compensatieregelingen in specifieke markten, maar de reputatieschade blijft voelbaar. 

Uit recent onderzoek blijkt dat het vertrouwen in dieselvoertuigen in Europa structureel is gedaald sinds 2015, wat mede heeft bijgedragen aan de versnelde overstap naar elektrische mobiliteit.

Voor veel gedupeerde kopers weegt dat echter niet op tegen het gevoel onvoldoende gecompenseerd te zijn voor een auto die niet deed wat de fabrikant beloofde.