Weinig automobilisten weten dit: moet je bergaf in neutraal of in de versnelling rijden?

Wie een lange afdaling in de vrijstand aflegt, schuift het volledige remwerk door naar de remschijven, terwijl de motor dat karwei bijna gratis had kunnen opknappen.

Toch blijft die gewoonte hardnekkig, want automobilisten zoeken dagelijks naar trucjes om het volgende bezoek aan de pomp uit te stellen, zeker nu de brandstofprijzen stevig hoog blijven liggen.

De redenering klinkt logisch, aangezien een auto zonder versnelling soepel doorrolt en de motor stationair lijkt te sudderen. In de praktijk klopt die aanname bij moderne auto’s echter niet.

Vroeger lag dat anders, want een motor met carburateur bleef brandstof aanzuigen zolang hij draaide, waardoor uitrollen in zijn vrij destijds inderdaad een paar druppels scheelde.

Bij gas los stopt de brandstoftoevoer volledig

Auto’s met een elektronisch gestuurd injectiesysteem, grofweg alles wat de afgelopen 20 tot 25 jaar van de band liep, werken volgens een heel ander principe.

Zodra u het gaspedaal loslaat terwijl er een versnelling ingeschakeld staat en het toerental boven ongeveer 1200 blijft, sluit de motorcomputer de inspuiting volledig af. De wielen houden de krukas dan draaiende via de aandrijflijn, waardoor er tijdens het uitrollen letterlijk geen druppel brandstof naar de cilinders gaat.

Zet u de pook in de vrijstand, dan moet de motor zichzelf weer stationair in leven houden en dat kost afhankelijk van het blok al gauw een halve tot bijna een hele liter per uur.

Op het verbruiksscherm verschijnt dan een laag getal, waardoor de indruk ontstaat dat u zuinig bezig bent. Dat getal komt echter nooit op nul uit, terwijl uitrollen in een versnelling precies daar wel op uitkomt.

Fabrikanten spelen hier tegenwoordig zelf op in, want veel nieuwere modellen hebben een zeilfunctie die de aandrijflijn automatisch ontkoppelt zodra dat gunstig uitpakt.

Europa keurde die techniek in 2020 formeel goed als CO2-besparende innovatie, al beslist de auto zelf wanneer hij ingrijpt en houdt het systeem de remwerking netjes onder controle. Handmatig in zijn vrij rollen levert daardoor geen enkele winst meer op. Hybrides en volledig elektrische auto’s gaan nog een stap verder, omdat zij tijdens het uitrollen stroom terugwinnen in plaats van energie weg te gooien.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Remmen worden heet en reageren trager

Het zwaarste bezwaar tegen de vrijstand zit in de veiligheid, aangezien u zonder motorrem volledig op het remsysteem leunt om de snelheid in toom te houden.

Tijdens een lange afdaling lopen de temperaturen van schijven en remblokken daardoor flink op, waardoor het frictiemateriaal sneller slijt en het remvermogen merkbaar terugloopt.

Op bergwegen in Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk staan niet voor niets borden die bestuurders vragen om op de motor af te remmen, juist omdat oververhitte remmen bij toeristen een bekende oorzaak van ongelukken vormen.

Daar komt bij dat een ingeschakelde versnelling u onmiddellijk grip geeft op de auto, omdat de motor meteen vermogen levert zodra u het gaspedaal aanraakt.

Moet u plotseling uitwijken of juist versnellen om een gevaarlijke situatie te ontlopen, dan verliest u met de pook in de vrijstand namelijk kostbare tellen aan het zoeken van de juiste versnelling. Zulke seconden wegen zwaar wanneer voor u onverwacht een file of een langzame vrachtwagen opduikt.

Rijders van een automaat doen er verstandig aan de keuzehendel tijdens een afdaling helemaal met rust te laten, want terugschakelen naar D bij snelheid belast de koppelingspakketten en de hydrauliek onnodig zwaar. Wilt u meer remwerking, gebruik dan de handmatige stand of de schakelflippers en kies bewust een lagere versnelling.

Op die manier houdt u het verbruik laag, blijven de remmen koel en bewaart u volledige controle over de auto.