Test met negen soorten AdBlue: duurste merk blijkt niet het best bestand tegen vorst

Dieselrijders die in de winter naar de duurste fles AdBlue grijpen, zijn daarmee niet per se beter af. In een Zweedse vriestest bleef het voordelige Motox van winkelketen Motonet namelijk het langst vloeibaar, terwijl de AdBlue van BMW, eerder nog de duurste in de prijsvergelijking, het moest afleggen tegen dit veel goedkopere alternatief.

Technologiebedrijf BSR zette negen producten naast elkaar, waaronder huismerken van Biltema, Motonet en OKQ8 en dealervloeistof van Mercedes, Volkswagen, BMW en Volvo. Het gaat om het derde deel van een uitgebreid AdBlue-onderzoek, waarin het bedrijf eerder al ontdekte dat sommige merken bijna tien keer zo duur zijn als andere.

Voor eigenaren van moderne diesels is de vorstbestendigheid van AdBlue allesbehalve een theoretische kwestie. Sinds de invoering van de Euro 6-norm gebruiken veel dieselauto’s de vloeistof om de uitstoot van stikstofoxiden terug te dringen. AdBlue bestaat uit 32,5 procent ureum aangevuld met gedemineraliseerd water en bevriest normaal gesproken rond min 11 graden Celsius.

Ook in Nederland kan die grens in een strenge winter worden gehaald, zoals tijdens de vorstperiode van februari 2021. Bevriezen is geen ramp, omdat ontdooide AdBlue weer bruikbaar is en auto’s meestal een verwarmd systeem hebben. Raakt de tank of pomp toch beschadigd, dan kan de reparatie duur uitvallen, dus loont het om garantie en verzekering na te kijken.

Negen spuiten in een diepvries

Voordat de vriezer aan de beurt was, controleerde Stefan Olsson van BSR met een refractometer of de samenstelling klopte. Alle negen vloeistoffen zaten dicht bij de voorgeschreven verhouding. “Heel goed gemengd, moet je zeggen. Er is vrijwel geen verschil. Een klein tiende van een procent, en dat is in deze context niet relevant,” aldus Olsson.

Daarna gingen negen spuiten van elk 50 milliliter de diepvries in, terwijl een camera alles filmde. “We gaan nu testen hoe deze vloeistoffen zich in de kou gedragen. We hebben een vriezer die een temperatuur van ongeveer min 20 tot min 21 graden Celsius aanhoudt,” zegt Olsson. “Bevriezen ze allemaal tegelijk? Is het precies hetzelfde? Dat wordt heel spannend,” aldus de onderzoeker.

Al na ongeveer een halfuur begonnen de eerste twee monsters te kristalliseren, namelijk de AdBlue van Biltema en Optispray, een product dat volgens BSR niet aan alle eisen voor gewone AdBlue voldoet. “Misschien was het niet wat we voor ogen hadden,” zegt Olsson bij het terugkijken van de beelden. Kort daarna volgden Mercedes, OKQ8 en de vloeistof van de Volvo-dealer.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Goedkoop product houdt het langst vol

Ondertussen bleven drie monsters zichtbaar langer vloeibaar dan de rest. “Maar hier hebben we er drie die iets langer vloeibaar blijven dan de rest. We zien dat het hier behoorlijk sterk kristalliseert,” zegt Olsson. Pas na zo’n 3,5 uur gaf Motox van Motonet zich als laatste gewonnen. “Echt ongelooflijk dat het bij zulke verschillende temperaturen kan bevriezen, of wat vind jij?” aldus Olsson.

Toch betekent dat verschil van ongeveer drie uur niet dat de vloeistoffen een ander vriespunt hebben. AdBlue kan namelijk onderkoeld raken en vloeibaar blijven onder het normale vriespunt, totdat een stofdeeltje, luchtbelletje of trilling de kristalvorming in gang zet. Dat verschijnsel heet nucleatie en maakt dat een herhaling van de test anders kan uitpakken, zodat één proef onvoldoende bewijs levert dat Motox beter tegen kou kan.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bij het uitzetten waren de verschillen kleiner, want alle monsters groeiden van 50 naar ongeveer 53 à 55 milliliter. “Je zou kunnen zeggen dat er niet zo veel verschil is in het eindresultaat, dat wil zeggen, hoeveel het is uitgezet tot min 21,” zegt Olsson. Wel mist BSR op veel verpakkingen een duidelijke productie- en houdbaarheidsdatum, en het bedrijf overweegt een vervolgtest bij hoge temperaturen.