Poolse straaljagers mogen nu zonder aarzeling op Russische vliegtuigen vuren: “Onze doelen zijn al gemoderniseerd”

Vrijwel elke nacht staat de Poolse luchtmacht klaar om drones en raketten te onderscheppen die tijdens Russische aanvallen op Oekraïne richting het Poolse luchtruim koersen. Die voortdurende inzet legt volgens de legertop een zware last op de militairen en op hun toestellen, die keer op keer de lucht in moeten.

Om sneller te kunnen handelen, gelden sinds 1 oktober 2026 nieuwe schietregels voor Poolse gevechtspiloten. Een verdacht object hoeft niet langer van dichtbij met het blote oog te worden herkend, want radargegevens, informatie uit andere systemen en inlichtingen zijn voortaan genoeg voor een beslissing.

Ook gegevens die Oekraïne deelt, mogen daarbij worden meegewogen. Defensieminister Władysław Kosiniak-Kamysz liet eind september weten dat er geen nieuwe wet nodig was, terwijl onderminister Cezary Tomczyk aangaf dat zulke bevoegdheden normaal gesproken alleen in oorlogstijd worden gebruikt.

Generaal-majoor Ireneusz Nowak, operationeel commandant van de Poolse strijdkrachten, lichtte de gevolgen toe op het Veiligheidsforum in Warschau. “We zijn nu aanzienlijk flexibeler en kunnen sneller reageren,” aldus Nowak tegenover Breaking Defense.

Lees ook: Max Verstappen onthult hoe ernstig zijn rugletsel al is na jarenlang racen: ‘Ik kan je vertellen dat dat echt niet leuk is’

Dure straaljagers tegen goedkope drones

Achter die nieuwe ruimte gaat wel een fors probleem schuil. Ongeveer 80 procent van de militaire aandacht gaat volgens Nowak momenteel naar luchtverdediging, terwijl de modernisering daarvan pas voor zo’n 30 procent af is. Het nieuwe verdedigingssysteem op de grond en in de lucht wordt pas over drie tot vier jaar operationeel verwacht. “We schaffen nieuwe wapensystemen aan en wachten in feite tot ze worden ingezet,” aldus de generaal.

Tot die tijd zet Polen gevechtsvliegtuigen in tegen relatief goedkope drones zoals de Russische Geran-2, wat Nowak zelf een kostbare oplossing noemt. Een alternatief is er namelijk nog niet, dus wil hij wapens die in grote aantallen beschikbaar zijn en snel tegen onbemande toestellen kunnen worden ingezet. De Noorse NAVO-vertegenwoordiger Rolf Folland maakt zich eveneens zorgen over het munitieverbruik. “We kunnen niet al onze munitie in één keer verschieten. We moeten het herhaaldelijk doen,” aldus Folland.

Voor Nederland is dit dilemma niet nieuw. In september 2025 schoten Nederlandse F-35’s boven Polen drones neer die vanuit Rusland het NAVO-grondgebied waren binnengevlogen, waarbij kostbare raketten werden gebruikt tegen veel goedkopere doelen. Volgens UNITED24 Media telde 2026 bovendien bijna evenveel Russische incidenten langs de oostflank als 2024 en 2025 samen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Goedkopere raketten laten op zich wachten

Als voordeligere oplossing kijkt Polen naar de APKWS II, een precisieraket die eerst op de F-16’s komt omdat die toestellen al in dienst zijn. Later kunnen ook de toekomstige FA-50PL’s ermee worden uitgerust, meldt het Finse vakportaal T&T. Door de grote vraag, vooral uit het Midden-Oosten, is de raket echter schaars. Bovendien kreeg Polen de door de Amerikaanse luchtmacht gecertificeerde ontstekers niet in handen, zodat het wacht op een nieuw type dat nog wordt goedgekeurd.

“We houden vol,” aldus Nowak tegenover Breaking Defense. Een deel van de voorbereiding is volgens hem wel al afgerond. “Onze Sniper-richtpod is al bijgewerkt met software die het gebruik van de APKWS II mogelijk maakt,” aldus de commandant.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Daarnaast ziet Nowak de Zuid-Koreaanse FA-50 als geschikt toestel tegen drones, al kan het nog twee jaar duren voordat het volledig inzetbaar is. Eind 2028 moeten 36 FA-50PL’s binnen zijn, met een moderne AESA-radar en AIM-120 Amraam-raketten met een groter bereik. De grootste dreiging blijft voor hem de laagvliegende Russische kruisraket Kh-101. Met 47 F-16’s, 32 bestelde F-35A’s en de FA-50’s kan de vloot groeien tot 127 gevechtsvliegtuigen.

Lees ook: Porsche doet oproep: laat je auto staan, het wiel kan eraf vliegen

Lees ook: Charles Leclerc doet grote onthulling over Lewis Hamilton