Op deze plek mag je straks 150 km/u rijden

Tsjechië wordt naar verwachting de eerste lidstaat van de Europese Unie die de maximumsnelheid op snelwegen verhoogt naar 150 kilometer per uur.

Dat is opmerkelijk want de rest van Europa hanteert al jaren vaste limieten die schommelen tussen 110 en 130 kilometer per uur.

Het gaat voorlopig om een beperkt proefproject op één specifiek traject maar de stap is politiek en verkeerstechnisch gezien allesbehalve klein.

Het pilotproject start eind september op een nieuw aangelegd gedeelte van de D3-snelweg die Praag verbindt met het Oostenrijkse Linz. Het testtraject heeft een lengte van 50 kilometer.

Droog wegdek

Op dat stuk weg worden als eerste de nieuwe elektronische borden geplaatst die de maximumsnelheid variabel kunnen instellen afhankelijk van de omstandigheden op de weg.

De hogere snelheid geldt namelijk niet altijd en overal op dat traject. Alleen bij droog wegdek en weinig verkeer mag er 150 kilometer per uur worden gereden.

Zodra het regent of de weg glad is, wordt de toegestane snelheid automatisch verlaagd. In slechte omstandigheden geldt dan een limiet van 110 kilometer per uur in plaats van de gebruikelijke 130.

De Tsjechische wegbeheerder investeert 2,2 miljoen euro in de installatie van de nieuwe bewegwijzering. Naast de D3 zijn al meerdere andere trajecten aangewezen waar vergelijkbare proefprojecten in de toekomst kunnen worden uitgerold als de resultaten van de eerste test positief zijn.

Eerste aanpassing in bijna dertig jaar

De laatste keer dat Tsjechië de maximumsnelheid op snelwegen aanpaste was in 1997. Toen werd de limiet verhoogd van 120 naar 130 kilometer per uur.

De huidige aanpassing is dus de eerste in bijna drie decennia en volgt op een wetswijziging uit 2023 die hogere snelheidslimieten op specifieke routes juridisch mogelijk maakte.

Die wetswijziging was nodig omdat de Tsjechische wetgeving hogere limieten eerder simpelweg niet toestond. Met de nieuwe wet in de hand konden politici en wegbeheerders concreet aan de slag met de plannen voor variabele maximumsnelheden. Het systeem met elektronische borden is daarvoor de technische sleutel.

Internationaal gezien is Tsjechië met dit plan een uitzondering. Duitsland heeft weliswaar nog altijd gedeelten van de Autobahn zonder snelheidslimiet maar dat geldt alleen voor specifieke stukken en is al lange tijd onderwerp van maatschappelijke discussie.

In andere EU-landen zoals Frankrijk en Spanje gelden strikte limieten van respectievelijk 130 en 120 kilometer per uur. Een officiële verhoging naar 150 is binnen de EU tot nu toe nergens doorgevoerd.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Veiligheid en technologie hand in hand

Voorstanders van het Tsjechische plan wijzen erop dat de variabele snelheidssystemen juist bijdragen aan de verkeersveiligheid. Door de limiet automatisch aan te passen aan de werkelijke rijomstandigheden wordt gevaarlijk rijgedrag tegengegaan.

Moderne voertuigen zijn bovendien technisch goed uitgerust om dergelijke snelheden veilig te hanteren op rechte en goed onderhouden gedeelten van de snelweg.

Critici plaatsen echter vraagtekens bij de hogere snelheid vanuit het oogpunt van uitstoot en brandstofverbruik.

Bij hogere snelheden neemt de luchtweerstand sterk toe waardoor voertuigen meer brandstof of energie verbruiken. Dat staat op gespannen voet met de Europese klimaatdoelstellingen en de bredere verschuiving richting duurzamer vervoer.

Of het proefproject op de D3 uiteindelijk zal leiden tot een definitieve verhoging van de maximumsnelheid op meer Tsjechische snelwegen zal afhangen van de uitkomsten van de pilot.

De wegbeheerder zal de rijsnelheden, het aantal incidenten en de doorstroom op het traject nauwlettend monitoren. De resultaten bepalen of de hogere limiet op termijn ook elders in het land wordt ingevoerd.