Weinig kennen dit verkeersbord: Het is een belangrijke waarschuwing voor automobilisten

Een rode driehoek met een grote zwarte stip in het midden zorgt al jarenlang voor verwarring onder automobilisten, omdat maar weinig mensen weten wat dit verkeersbord werkelijk betekent.

Wanneer het bord langs een landweg of bij een brug opduikt, weten de meeste bestuurders niet wat het precies betekent. Het lijkt niet op de bekende waarschuwingsborden en heeft niets te maken met scherpe bochten, fietsers of overstekend wild.

Toch heeft juist dit verkeersbord door de jaren heen veel discussie opgeleverd en wordt het beschouwd als een van de meest omstreden verkeersborden die ooit zijn geplaatst.

Nederlandse automobilisten hoeven zich echter geen zorgen te maken dat ze het op de eigen wegen tegenkomen, en daar is een bijzondere reden voor.

In het land waar het verkeersbord oorspronkelijk werd ingevoerd, verdween het namelijk al meer dan zestig jaar geleden uit de officiële verkeersregels. Zie je het vandaag de dag toch ergens staan, dan kijk je niet naar een modern verkeersbord, maar naar een overblijfsel uit vervlogen tijden dat nog altijd voor verwarring zorgt.

Waar de zwarte stip vandaan komt

Het gaat om het Accident Black Spot-bord. Het Britse ministerie van Transport gaf in 1955 groen licht voor gebruik op plekken waar ongevallen zich opstapelden.

Onder de driehoek hing destijds een tekstplaat, want zonder uitleg begreep vrijwel niemand de symboliek.

Belangrijker nog: het bord was oorspronkelijk nooit bedoeld om alleen te staan. Het diende als extra accent bij een groter bord dat wel gewoon vermeldde wat er mis was met die weg, bijvoorbeeld scherpe bochten.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Na het Worboys-rapport uit 1964 verdween de zwarte stip uit de Britse regelgeving. Het bord sneuvelde in dezelfde opruimactie als een handvol andere symbolen die overbodig werden geacht.

Reeds geplaatste exemplaren bleven soms nog decennia hangen. In Hongkong hield het symbool het opvallend lang vol, meestal zelfs zonder tekstregel eronder.

Terug van weggeweest

Het bord kwam terug in het nieuws even toen in het Engelse graafschap Essex opeens fonkelnieuwe exemplaren opdoken. De wegensite Roads.org.uk zocht uit dat die borden nergens in de officiële goedkeuringsdatabase van het Britse ministerie voorkomen.

Daarmee lijkt de plaatsing niet eens toegestaan, en ook inhoudelijk kreeg de terugkeer forse kritiek. Een waarschuwing die alleen meldt dat hier eerder mensen in het ziekenhuis belandden vertelt een bestuurder namelijk niets over wat hij anders moet doen.

De scherpste veroordeling kwam uit het Britse Hogerhuis. “Een van de meest belachelijke borden in dit land is het black spot-ongevallenbord. Het is eerder een pijnlijke weerspiegeling van de houding van de wegbeheerders. Ongelukken ontstaan door slecht wegontwerp en niet doordat bestuurders op zoek gaan naar een botsing,” aldus Lord Montagu of Beaulieu in 1973.

Nederland kiest een andere route

Hier bestaat de zwarte stip als bord niet, maar het begrip erachter des te meer. Een blackspot is in Nederland een locatie waar binnen drie jaar zes of meer letselongevallen zijn geregistreerd.

Amsterdam bracht het aantal tussen 2000 en 2010 terug van 167 naar 66 door kruispunten fysiek te verbouwen in plaats van er een waarschuwing bij te zetten.

Dat de registratie zelf rammelt werd dit voorjaar pijnlijk zichtbaar. Uit een analyse van RTL Nieuws bleek dat ambulancediensten circa drie keer zoveel verkeersincidenten vastleggen als de politie. Ruim vierhonderd gevaarlijke locaties blijven daardoor onzichtbaar in de officiële cijfers.

“De ambulancecijfers zijn veel vollediger,” aldus directeur Martijntje Bakker van VeiligheidNL. “De politie komt lang niet bij ieder ongeval en vaak vooral bij ongevallen waar auto’s bij betrokken zijn. Maar als er twee fietsers op elkaar klappen, dan is daar vaak geen politie bij.”

Kom je de zwarte stip toch tegen op vakantie, dan weet je in elk geval waar hij voor staat. Gas terug blijft daar het enige zinnige antwoord.