Amsterdam komt met de gekste anti-auto regel

Bewoners moeten oude meubels, matrassen, koelkasten en ander groot afval voortaan zelf naar een afvalpunt brengen. Wie geen auto heeft kan bij twee gemeentelijke locaties tijdelijk een elektrische bakfiets lenen om het afval te vervoeren.

Daarmee zet de gemeente opnieuw een stap in haar bredere beleid om de stad minder afhankelijk te maken van auto’s. Volgens wethouder Hester van Buren van Afval en Reiniging gaat het om een grote verandering in de manier waarop Amsterdam met afval omgaat.

Het doel van de nieuwe aanpak is om schonere straten, lagere kosten voor afvalverwerking en beter hergebruik van grondstoffen te realiseren, daarnaast hoopt de gemeente dat bewoners bewuster omgaan met de spullen die ze weggooien.

Door grofvuil niet meer standaard op straat te zetten kan afval vaker gerepareerd, hergebruikt of via tweedehandsplatforms doorgegeven worden, toch roept de praktische uitvoering van het plan direct veel vragen op. Vooral de rol van de elektrische bakfiets zorgt voor discussie.

Wanneer is iets te groot en zwaar voor de bakfiets?

Zo’n bakfiets kan prima werken voor kleinere objecten of een paar vuilniszakken maar wordt al snel onpraktisch bij grote meubels. Een zware hoekbank, koelkast of tweepersoonsmatras vervoer je namelijk niet eenvoudig door Amsterdam op een bakfiets.

Ook grote IKEA-kasten of houten tafels vormen in de praktijk een probleem, de gemeente lijkt dat zelf ook te erkennen. Voor afval dat echt niet vervoerd kan worden per fiets blijft namelijk een ophaalservice beschikbaar. Bewoners kunnen nog steeds bellen om een vrachtwagen langs te laten komen.

Daarmee ontstaat direct een grijs gebied want wanneer is iets precies te groot of te zwaar voor een bakfiets? De gemeente gaf al aan dat daarop nauwelijks gecontroleerd zal worden, want in de praktijk betekent dat veel bewoners waarschijnlijk alsnog kiezen voor de vertrouwde ophaalservice.

Daardoor lijkt de nieuwe bakfietsregeling vooral symbolisch van aard, aangezien veel Amsterdammers vermoedelijk niet snel kiezen zullen om zware meubels zelf door de stad te vervoeren zolang een eenvoudiger alternatief blijft bestaan.

Toch past het nieuwe systeem binnen het bredere mobiliteitsbeleid van Amsterdam, de gemeente probeert al jaren het autobezit actief terug te dringen. Zo worden parkeervergunningen duurder én schaarser, terwijl steeds meer straten autoluw worden ingericht.

Daarnaast verschijnen nieuwe woonwijken vaak met weinig of zelfs geen parkeerplaatsen, het grofvuilbeleid staat niet op zichzelf maar vormt onderdeel van een veel grotere strategie. Amsterdam wil bewoners stimuleren om minder afhankelijk te zijn van de auto in het dagelijks leven.

Niet iedereen is enthousiast over die ontwikkeling, uit cijfers van de gemeente zelf blijkt namelijk dat bewoners in wijken waar het nieuwe systeem al actief is minder tevreden zijn dan bewoners in buurten met traditionele ophaaldagen, dat blijkt uit de Monitor Afval en Reiniging van de gemeente Amsterdam.

Ondanks de kritiek wil de gemeente het systeem verder uitbreiden naar meer stadsdelen, voor sommige bewoners kan de verandering extra lastig worden. Ouderen en mensen met een fysieke beperking kunnen niet zomaar een bakfiets reserveren en zware spullen vervoeren.

Vrees groeit illegale dump van afval

Ook bewoners zonder hulp van familie of vrienden kunnen problemen ervaren bij een verhuizing of grote opruiming, de gemeente ziet tegelijkertijd duidelijke voordelen in de nieuwe aanpak, minder vaste ophaalrondes betekenen lagere kosten voor personeel, vrachtwagens en afvalverwerking.

Daarnaast verwacht Amsterdam dat bewoners beter gaan nadenken over wat ze weggooien, spullen zouden vaker gerepareerd of hergebruikt kunnen worden via initiatieven zoals kringloopwinkels of Repair Cafés.

Voor bewoners verandert vooral het gemak, waar vroeger veel mensen spontaan een oude kast of bank op de stoep zetten op de vaste ophaaldag moet nu alles vooraf geregeld worden.

Dat vraagt meer planning en organisatie van inwoners. Critici vrezen bovendien dat sommige mensen hun afval illegaal zullen dumpen wanneer het systeem te omslachtig wordt.