Snelweg wordt omgetoverd tot landingsbaan voor F-35’s

Wie in een conflict de luchtmachtbases van Finland wil uitschakelen, krijgt het binnenkort nog lastiger. Ten zuiden van Kuopio in Oost-Finland verrijst namelijk een stuk snelweg dat in noodsituaties dienstdoet als start- en landingsbaan voor straaljagers, terwijl er in gewone tijden geen vast personeel of verkeerstoren aanwezig is.

Het project hangt samen met de verbreding van snelweg 5 tussen Leppävirta en Kuopio, waar sinds augustus 2026 wordt gewerkt. Bij Paukarlahti komt een weggedeelte van ongeveer 2,7 kilometer lang en 46 meter breed, dat volgens de Finse omroep Yle als alternatieve basis voor de luchtmacht moet gaan dienen. De werkzaamheden zijn verdeeld over twee bouwfases.

De timing is niet toevallig, want Finland heeft onlangs zijn eerste F-35’s in ontvangst genomen. Het land bestelde er in totaal 64 als opvolger van de verouderde F/A-18 Hornets en wil dat de toestellen bij dreiging niet op een handvol bekende vliegvelden staan, maar over het hele land kunnen uitwaaieren, zodat ze voor een aanvaller veel minder voorspelbaar zijn.

Commandant Tomi Böhm van de Karelische luchtmacht legde dat uit tegenover Yle. “Onze vliegtuigen staan niet op één plek, maar zijn verspreid over een groot gebied, waardoor ze moeilijk te vernietigen zijn,” aldus Böhm. Dat principe hanteert Finland al sinds de jaren zestig, toen de eerste snelwegen geschikt werden gemaakt voor militaire landingen.

Lees ook: Hardrijders opgelet: politie flitst tegenliggers vanuit een rijdende auto

Breder dan een gewone snelweg

Een gewone autoweg volstaat namelijk niet voor dit soort zware gevechtsvliegtuigen. De baan moet lang genoeg zijn om ook op gladde winterse dagen veilig te kunnen landen, terwijl de extra breedte nodig is om starts en landingen zonder risico uit te voeren. Om die reden komt er geen vaste verlichting langs het traject en ontbreekt een middenberm.

Naast de baan worden twee parkeerterreinen aangelegd, waar toestellen kunnen worden bijgetankt en opnieuw bewapend. Die wegbases moeten geschikt zijn voor de huidige Hornets en voor de F-35’s die deze straaljagers gaan vervangen. In vredestijd gebruikt de luchtmacht zulke trajecten alleen voor oefeningen, terwijl in een crisis materieel en personeel ernaartoe verhuizen.

Ook Nederland heeft al ervaring met dit soort Finse wegen. Tijdens de oefening Baana 25 maakten Nederlandse F-35’s in mei 2025 voor het eerst touch-and-go’s op de E75 bij Tikkakoski, iets wat Nederlandse jachtvliegers sinds 1984 niet meer hadden gedaan. In eigen land kan dat niet, onder meer vanwege matrixborden en palen langs de snelwegen.

Tekst gaat verder onder de post.

Twee reservebanen dicht bij Rissala

Van de circa 212 miljoen euro voor de wegverbreding gaat ongeveer 32 miljoen euro naar het reservevliegveld. Er komt 32 kilometer nieuwe weg, vanaf het zuiden van Leppävirta tot het zuidelijke einde van de bestaande snelweg bij Kuopio. Dat nieuwe tracé loopt ten westen van de huidige B5, die als parallelle route blijft bestaan.

Volgens de planning begint de bouw van de noodlandingsbaan volgend jaar, terwijl het hele traject in 2029 klaar moet zijn. Voor de eenheid uit Rissala bij Siilinjärvi is de ligging gunstig, want aan snelweg 9 is al een reservebaan voltooid. Binnen zo’n 50 kilometer van de basis beschikt het squadron straks dus over twee moderne uitwijkplekken.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Tijdens de begrotingsonderhandelingen in april keurde de Finse regering de financiering goed. Bij elke vernieuwing van het wegennet kijkt Finland of er extra militaire capaciteit kan worden toegevoegd, en zonder de verbreding van snelweg 5 was deze baan er nooit gekomen. Böhm verwacht dat de eerste trainingen in Paukarlahti ongeveer een jaar na de oplevering plaatsvinden.

Lees ook: Nieuwe Netflix-docu over Michael Schumacher onthult intieme herinneringen van Corinna

Lees ook: Nog maar een week diesel op voorraad