‘Snelheid op alle wegen in het land naar 80 km/u’

Dat scenario ligt bij een overheid al kant-en-klaar in een la, samen met plannen voor aankooplimieten per tankbeurt en gesloten pompen voor gewone automobilisten.

De wettelijke grondslag voor zulke ingrepen bestaat namelijk al sinds 1976, toen een energiewet werd aangenomen die de overheid vergaande bevoegdheden geeft in tijden van schaarste.

Sindsdien is die wet nooit echt gebruikt, maar de plannen die erop gebaseerd zijn worden nu weer van stof geblazen.

Een minister van het Verenigd Koninkrijk liet weten dat het momenteel te vroeg is om in te schatten welke impact de crisis de komende maanden zal hebben.

Gevraagd naar mogelijke rantsoenering bleef de bewindsman vaag. “We zullen de situatie in de gaten houden, en we zullen die zeer nauwlettend volgen,” zo meldt het Duitse Focus.

Achter die voorzichtige taal zit een gedetailleerd noodplan, dat onder meer voorziet in aparte brandstofvoorraden voor hulpdiensten en beperkte openingstijden van tankstations.

Transportbedrijven krijgen alvast het advies om in hun planning rekening te houden met mogelijke dieselquota.

Prijzen stijgen naar hoogste punt in anderhalf jaar

De brandstofprijzen in Europa stijgen al maanden gestaag, aangejaagd door mondiale onzekerheid en een krapper wordend aanbod. In Nederland betaal je aan de pomp momenteel gemiddeld zo’n 2,52 euro per liter voor Euro 95, mede door de hoge accijnzen en btw die bovenop de kale brandstofprijs komen.

Elders in Europa liggen de prijzen weliswaar lager, maar de kloof wordt kleiner en dat maakt de politieke druk om in te grijpen navenant groter. Overheden die tot voor kort weinig reden zagen voor actie, bereiden zich nu toch voor op scenario’s die een jaar geleden nog ondenkbaar leken.

Toch waarschuwen economen voor overhaast overheidsingrijpen. Kortingen op brandstof klinken sympathiek maar pakken in een schaarse markt averechts uit, omdat ze de vraag kunstmatig hoog houden terwijl het aanbod al onder druk staat.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Een lagere maximumsnelheid op alle wegen in Europa

Het Verenigd Koninkrijk is het eerste land in Europa dat een lagere maximumsnelheid overweegt. De Britten overwegen een tijdelijke maximumsnelheid van 80 kilometer per uur op alle wegen als maatregel om brandstof te besparen.

Het is vooralsnog onduidelijk of andere Europese landen, waaronder Nederland, vergelijkbare plannen zullen overnemen.

In Duitsland wordt ondertussen een ander debat gevoerd, namelijk over de vraag of brandstofkortingen als tijdelijke maatregel zinvol zijn. Economisch adviseur Veronika Grimm is daar helder over. 

“Je moet brandstofkortingen absoluut vermijden,” aldus Grimm tegen Duitse media. Haar redenering is dat prijzen in tijden van schaarste juist de vraag moeten temperen. “Daarom moeten we de prikkels hoog houden om de vraag te beteugelen, anders verergeren we de crisis,” zegt de expert.

“Het moet mensen duidelijk worden gemaakt dat de staat niet tegen elk risico een verzekering kan afsluiten. Als de crisis langer duurt en een aanzienlijke last legt op lagere inkomensgroepen, dan moeten gerichte noodmaatregelen worden overwogen. Overhaaste maatregelen zullen niets opleveren,” aldus Grimm.