Oostenrijk volgt KLM: Vanaf 2028 zullen gevechtspiloten afwisselen tussen militaire dienst en lijnvluchten

Wie bij de Oostenrijkse luchtmacht tot piloot wordt opgeleid, mag na een verplichte diensttijd van minimaal acht jaar overstappen naar de burgerluchtvaart, waar het salaris doorgaans hoger ligt en de werktijden voorspelbaarder zijn. Juist dat lek wil het Oostenrijkse leger nu dichten met een opvallend experiment, dat de komende jaren in de praktijk wordt getest.

Samen met Austrian Airlines start het Bundesheer namelijk een proef waarbij militaire piloten hun jaar verdelen tussen de krijgsmacht en de nationale luchtvaartmaatschappij, die vooral in de zomer met krapte kampt. Op 28 september begonnen twee militairen aan hun opleiding voor de Airbus A320 bij de dochter van Lufthansa, als eerste concrete stap in dit gezamenlijke traject.

Onder de eerste deelnemers zijn een helikopterpiloot en een straaljagerpiloot, die hun basisbevoegdheden en vliegbrevetten al tijdens hun militaire opleiding hebben behaald. Voor het werk in de burgerluchtvaart hebben ze daarom vooral nog een type rating nodig, die naar verwachting in de zomer van 2027 is afgerond, waarna ze ook passagiers mogen vervoeren.

Daarna gaan beide vliegers aan de slag op reguliere lijnvluchten van Austrian Airlines, zodat ze in de praktijk kunnen wennen aan het verschil tussen een militaire en een civiele cockpit. Pas in 2028 moet het echte deelmodel vervolgens van start gaan, met een vaste verdeling van de werkzaamheden over het hele jaar.

Lees ook: Kamperen stopt niet in oktober: Deze minicaravans zijn winterklaar

Winter bij het leger, zomer bij Austrian

Vanaf dat jaar vliegen de deelnemers van november tot en met april voor de Oostenrijkse strijdkrachten, terwijl ze van mei tot en met oktober passagiers vervoeren voor de luchtvaartmaatschappij. Die verdeling is bewust gekozen, want Austrian Airlines heeft in het drukke zomerseizoen juist extra cockpitpersoneel nodig om het vluchtschema stabiel te houden en annuleringen te voorkomen.

Voor het leger levert de constructie iets anders op. In ruil voor de civiele werkervaring blijven de piloten nog zo’n tien jaar verbonden aan de krijgsmacht, waar ze elk jaar minstens zes maanden actief zijn. Volgens Austrian Airlines moet de samenwerking bovendien helpen bij het opbouwen van een groep militiepiloten, die bij een crisis snel kan worden opgeroepen.

Een kleine luchtmacht als die van Oostenrijk kan zich het verlies van ervaren vliegers nauwelijks permitteren. Het land beschikt maar over een beperkt aantal piloten voor straaljagers, transporttoestellen en helikopters, en wie vertrekt of met pensioen gaat, is niet op korte termijn te vervangen. Een nieuwe militaire vlieger opleiden kost immers jaren.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Nederland ging Oostenrijk al voor

Of het model blijvend wordt, staat overigens nog niet vast. Na de eerste testronde willen de Oostenrijkse strijdkrachten eerst beoordelen of de dubbele rol in de dagelijkse praktijk goed uitpakt, voordat er meer piloten kunnen instromen in het programma. Daarmee volgt Oostenrijk een spoor dat in Nederland al eerder werd ingeslagen.

Defensie en KLM tekenden eind september op vliegbasis Volkel namelijk een overeenkomst waarmee luchtmachtvliegers die bij KLM werken hun militaire vaardigheden op peil kunnen houden. Eerder dit jaar werden bovendien zes KLM-piloten reservist op de F-35, nadat de luchtvaartmaatschappij in 2025 al vijf voltijdsbanen had vrijgemaakt voor piloten die zich vrijwillig als reservist melden.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Hoewel beide landen op details van elkaar verschillen, delen ze hetzelfde uitgangspunt. In plaats van de strijd aan te gaan met luchtvaartmaatschappijen om dezelfde schaarse piloten, kiest Oostenrijk voor samenwerking, waarbij beide werkgevers van hetzelfde personeel profiteren. Nieuw is dat idee overigens niet, want al in 1926 vlogen militaire piloten geregeld als copiloot mee op toestellen van KLM.

Lees ook: Formule 1 maakt definitieve beslissing over GP van Abu Dhabi

Lees ook: Porsche beëindigt cryptoproject na bijna vier jaar