Onderzoekers bekijken 34.000 auto-ongelukken en waarschuwen voor een gevaar op het dashboard

Het grote touchscreen dat in vrijwel elke nieuwe auto het dashboard domineert, maakt autorijden volgens Allianz gevaarlijker dan veel automobilisten beseffen, vooral omdat steeds meer knoppen in digitale menu’s verdwijnen. De Duitse verzekeraar liet het Allianz Center for Technology uitzoeken welke rol afleiding speelt bij ongelukken, en die conclusie is fors.

Bij ongeveer een op de drie verkeersongevallen speelt afleiding namelijk een rol, als directe oorzaak of als medeoorzaak. Dat aandeel ligt flink hoger dan de officiële ongevalscijfers doen vermoeden, omdat afleiding achteraf moeilijk te meten is en daardoor vaak buiten de statistieken valt.

Opvallend is vooral de vergelijking met alcohol. In vier nagebootste verkeerssituaties presteerden afgeleide bestuurders slechter dan bestuurders met een gesimuleerd alcoholpromillage van 0,8, wat ruim boven de Nederlandse limiet van 0,5 promille voor ervaren automobilisten ligt.

De resultaten staan in het rapport SWIPE. TAP. CRASH., dat Allianz presenteerde tijdens de Allianz Motor Day 2026 in München. Daarin roept de verzekeraar autofabrikanten, toezichthouders en bestuurders op om elk hun eigen deel van het probleem aan te pakken. Ook wetgevers moeten afleiding volgens Allianz beter registreren en strenger handhaven.

Lees ook: 5.000 liter stookolie per hectare: dit leveren populieren in een kippenbos op

Ontwerp van de cockpit maakt groot verschil

Tijdens praktijktests met bestaande auto’s vroeg dezelfde alledaagse handeling, zoals het bijstellen van de airco of de radio, in het ene model duidelijk meer aandacht dan in het andere. Het verschil liep op tot ongeveer drie seconden extra waarin de ogen niet op de weg gericht waren, terwijl juist blikken van meer dan twee seconden volgens ruim 80 studies het ongevalsrisico sterk verhogen.

“Ons onderzoek toont aan dat dezelfde taak in het ene voertuig tot wel 25 procent minder visuele aandacht vereist dan in het andere. Dat vertelt ons iets belangrijks. Afleiding is niet alleen een kwestie van rijgedrag. Het is ook een kwestie van ontwerp. Een auto is geen smartphone. Als de veiligheid in het geding is, moet functionaliteit voorrang krijgen boven design,” aldus Klaus-Peter Röhler, bestuurslid van Allianz SE.

Samen met het bedrijf CogniBIT werden ook kritieke situaties nagebootst. Bij een noodstop op de snelweg eindigde 18,2 procent van de ritten met oplettende bestuurders in een aanrijding, tegen 54,3 procent bij afgeleide bestuurders. Rende er plotseling een kind de weg op, dan steeg dat aandeel van 3,9 naar 11,2 procent, en in 39 procent van die gevallen reageerde de afgeleide bestuurder helemaal niet.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Automobilisten willen hun knoppen terug

Onder bestuurders in negen landen, waaronder Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, denkt 79 procent dat techniek in de auto de afleiding de laatste jaren heeft vergroot. Liefst 65 procent bedient veiligheidskritieke functies liever met een fysieke knop dan via een menu, al ziet 86 procent zichzelf wel als eerste verantwoordelijke.

“Om een veilige bediening van voertuigen te garanderen, zijn duidelijke aanbevelingen nodig over welke functies via fysieke schakelaars en welke via een touchscreen moeten worden bediend. Tegelijkertijd moeten wetenschappelijke inzichten in de interactie tussen mens en machine consequent worden toegepast bij het ontwerpen van touchscreeninterfaces die bestuurders zo min mogelijk van de weg afleiden,” aldus Christian Sahr, directeur van het Allianz Center for Technology.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Euro NCAP stuurt inmiddels dezelfde kant op, want sinds dit jaar krijgen auto’s alleen een topscore als richtingaanwijzers, ruitenwissers, alarmlichten, claxon en noodoproep fysiek te bedienen zijn. Wie in Nederland met een telefoon in de hand rijdt, betaalt in 2026 bovendien 440 euro boete, en vorig jaar schreef het CJIB al 248.020 van dit soort boetes uit.

Lees ook: Oostenrijk voert nieuwe prijs voor wegenvignet in: wie voor 1 januari koopt betaalt minder

Lees ook: Action verkoopt iets voor € 2,79 dat bij niemand op de fiets mag ontbreken