5.000 liter stookolie per hectare: dit leveren populieren in een kippenbos op

Op een pluimveebedrijf in het Duitse Nedersaksen groeien de bomen inmiddels zo hard dat ze de legkippen beschermen tegen de zon, terwijl het hout later mogelijk een flinke hoeveelheid energie kan opleveren.

Friederike en Alexander Schierholz zochten naar een oplossing nadat in de hete zomer van 2018 een groot deel van hun legkippen de hitte niet heeft overleefd.

Op hun bedrijf in het dorp Eydelstedt plantten ze daarom in 2020 voor het eerst populieren in de uitloop van de kippen, waarna een jaar later een tweede perceel volgde.

Inmiddels vormen de snelgroeiende bomen een vrijwel gesloten bladerdak boven de uitloop. Ze bieden de legkippen schaduw terwijl ze ook de verplaatsbare stallen beschermen tegen zon en wind, wat vooral op warme zomerdagen een groot verschil maakt voor het welzijn van de dieren.

Nu de schaduw, straks de energiebron

De populieren kunnen echter meer dan alleen schaduw bieden. Tijdens een themadag over populieren op het bedrijf legde Michael Weitz van Lignovis uit dat het hout later als energiebron kan dienen wanneer de bomen eenmaal groot genoeg zijn om te worden geoogst.

Wanneer de populieren tot houtsnippers worden verwerkt, komt de mogelijke energieopbrengst volgens Weitz uit op omgerekend zo’n vijfduizend liter stookolie per hectare per jaar.

Boeren kunnen het hout daardoor gebruiken om hun eigen gebouwen te verwarmen, terwijl ze het ook als energiehout aan andere afnemers kunnen verkopen.

Populieren groeien bovendien opvallend snel. Afhankelijk van de soort halen ze twee tot zes keer de groei van andere boomsoorten, waardoor een eerste oogst in theorie al na zeven tot acht jaar mogelijk is, al werden de bomen op het bedrijf van de familie Schierholz tot nu toe nog niet gekapt.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Naast energie ziet Weitz nog andere afzetmogelijkheden voor het hout. Populierenhout is ook bruikbaar als bouwhout terwijl het geschikt is voor de productie van schilfineer, waarvan onder meer ijsstokjes en wegwerpbestek worden gemaakt die vrijwel iedereen in het dagelijks leven tegenkomt.

Voor schilfineer moeten de stammen op borsthoogte wel een doorsnede van meer dan dertig centimeter halen. Welke toepassing het meeste oplevert, hangt daardoor onder meer af van de vraag hoe lang de boer de bomen laat doorgroeien voordat hij besluit ze te oogsten.

Ook juridisch is het dubbele gebruik van de uitloop interessant voor boeren. Inmiddels mogen in Duitsland ook gangbare houders van legkippen bomen op hun uitloop planten waarvan ze het hout commercieel mogen benutten, wat de teelt van hout voor veel meer bedrijven aantrekkelijk maakt.

Teelt van hout aantrekkelijk voor boeren

De deelstaat Nedersaksen ondersteunt bovendien de aanleg van zogenoemde agroforestrysystemen op akker- en graslandpercelen in de hele regio.

De subsidie kan oplopen tot tachtig procent van de subsidiabele kosten, met een maximum van 5271 euro per hectare met strookvormige beplanting van bomen en ook in Nederland groeit de belangstelling voor het combineren van bomen met landbouw en veehouderij.

Bomen in een kippenuitloop bieden niet alleen schaduw, maar geven de dieren ook dekking tegen roofvogels, waardoor kippen zich meer durven te verspreiden over de hele uitloop in plaats van dicht bij de stal te blijven.

Voor de familie Schierholz staat de bescherming van de legkippen voorlopig voorop. Of de populieren ook financieel rendabel zijn, moet nog blijken omdat de eerste houtoogst op het bedrijf in Eydelstedt nog altijd op zich laat wachten en de opbrengst daardoor onzeker blijft.