Onderzoekers ontdekken Sint-Olaf op zilveren munt met een duidelijke boodschap

Olaf Haraldsson ging later de geschiedenis in als Olaf de Heilige. De munt maakt deel uit van een omvangrijke schat met naar schatting vijfeneenhalfduizend tot ruim zesduizend munten, die nieuw licht werpt op de manier waarop de Vikingkoning zijn macht vestigde.

Uit de regeringsperiode van Olaf zijn slechts zo’n twintig munten bekend. Daardoor geldt de nieuwe vondst in Noorwegen als een ontdekking van nationale betekenis, die onderzoekers een zeldzame kans biedt om meer te leren over de vroege muntslag in het land.

Op de munt staan een portret van de koning en meerdere kruisen afgebeeld. Olaf gebruikte zijn munten daarmee kennelijk bewust om het christendom te verspreiden, terwijl hij zijn heerschappij als christelijke vorst naar Europees voorbeeld wilde rechtvaardigen tegenover zijn onderdanen en tegenover andere machthebbers in de regio.

Olaf regeerde over Noorwegen van 1015 tot 1028. In die periode verklaarde hij het christendom tot de enige toegestane religie, al bleven veel inwoners in werkelijkheid nog lange tijd vasthouden aan de oude Noordse goden zoals de oppergod Odin en de dondergod Thor.

Christendom als enige toegestane religie

Hij versterkte daarnaast het koninklijk gezag door christelijke wetten in te voeren. Na zijn dood in de slag bij Stiklestad in 1030 werd hij heilig verklaard, waarna hij uitgroeide tot de nationale heilige van Noorwegen die tot op de dag van vandaag in het land wordt vereerd.

De munt werd vermoedelijk tussen 1024 en 1028 geslagen. Daarna was hij naar schatting twintig tot vijfentwintig jaar in omloop, totdat iemand hem samen met duizenden andere munten in de grond begroef op een plek die bijna duizend jaar verborgen zou blijven.

Op beide zijden van de munt zijn kleine inkepingen te zien. Die laten zien dat men destijds controleerde of het muntstuk wel van echt zilver was, terwijl onderzoekers het zelfs denkbaar achten dat Olaf de munt ooit zelf in handen heeft gehad.

Artikel gaat verder onder de Facebook post.

De schat waarin de munt werd gevonden, is de grootste muntschat uit de Vikingtijd die ooit in Noorwegen is ontdekt. De eerste munten werden op 10 april 2026 aangetroffen door de hobbyzoekers Vegard Sørlie en Rune Sætre op een akker bij de boerderij Mørstad in de buurt van het plaatsje Rena.

Rena ligt in de gemeente Åmot in de provincie Innlandet, ten zuidoosten van Lillehammer. Voor archeologen en muntkundigen biedt de vondst nieuwe inzichten in de handel, de economie en de kerstening van Scandinavië in de middeleeuwen, een periode waarover nog veel onbekend is.

Munten onder de grond verborgen

Muntschatten als deze werden in de Vikingtijd geregeld onder de grond verborgen om bezit te beschermen tegen plunderaars. Wanneer de eigenaar overleed voordat hij zijn schat kon ophalen, bleef die vaak eeuwenlang onder de grond liggen totdat boeren bij het ploegen toevallig op de munten stuitten.

Tegenwoordig worden zulke vondsten steeds vaker gedaan door amateurs met een metaaldetector. In Nederland geldt daarbij dat zoekers toestemming nodig hebben van de eigenaar van het terrein.

Archeologische vondsten moeten altijd worden gemeld zodat deskundigen de betekenis ervan kunnen vastleggen voordat informatie verloren gaat. Dat de vondst in Noorwegen zorgvuldig door deskundigen wordt onderzocht, maakt het mogelijk de schat stap voor stap in kaart te brengen.

Daardoor kunnen onderzoekers nu munt voor munt bestuderen, waarbij juist zeldzame exemplaren zoals de munt van Olaf veel vertellen over het leven in het Noorwegen van duizend jaar geleden.