229 luxeauto’s in beslag genomen: illegale supercars werden opgespoord met behulp van AI-camera’s

De operatie die voor veel ophef zorgde in het land was mogelijk dankzij een slim gebruik van bestaande tolcamera’s die werden uitgerust met geavanceerde nummerplaatherkenning.

De methode die werd ingezet heet ANPR wat staat voor Automatic Number Plate Recognition. De technologie is niet nieuw maar de combinatie met AI en de koppeling aan meerdere overheidsregisters maakte de operatie bijzonder effectief.

Elke passerende auto werd automatisch gefotografeerd en de nummerplaat werd in real time vergeleken met belasting- douane- en verzekeringsregisters.

Elke auto vanzelf gefotografeerd en nagetrokken

Zo konden speurders aantonen welke buitenlandse voertuigen de wettelijke verblijfslimiet van zes maanden in Griekenland hadden overschreden zonder te worden aangemeld en belast.

De truc die eigenaren van dure auto’s gebruiken is namelijk bekend. Door een voertuig in het buitenland te registreren omzeilen ze hoge inschrijvingskosten en luxebelastingen die in Griekenland aanzienlijk kunnen oplopen.

Zolang die auto’s onder de radar bleven was handhaving moeilijk. De nieuwe aanpak verandert dat fundamenteel doordat de tolcamera’s voortdurend meekijken zonder dat er extra mankracht voor nodig is.

Sommige auto meer waard dan €750.000

Sommige in beslag genomen auto’s vertegenwoordigden een waarde van meer dan 750.000 euro per stuk. Na de inbeslagnames volgden aanvullende controles in privégarages.

Die leverden extra bevindingen op: gemanipuleerde chassisnummers discrepanties in vermogensopgaven en in één geval drugs.

De Griekse aanpak sluit aan bij een bredere Europese trend waarbij overheidsinstanties bestaande infrastructuur omvormen tot intelligente handhavingsinstrumenten zonder nieuwe camera’s of systemen aan te schaffen.

Griekse aanpak sluit aan bij bredere trend

Het hergebruik van de tolinfrastructuur maakt de operatie relatief goedkoop terwijl de effectiviteit aanzienlijk is. In het Verenigd Koninkrijk is ANPR-technologie al jarenlang gemeengoed.

De Metropolitan Police laat weten dagelijks miljoenen nummerplaten te scannen en te vergelijken met databanken om gestolen voertuigen op te sporen en verdachten te traceren.

Ook Nederland kent vergelijkbare systemen waarbij kentekens van voertuigen op snelwegen worden geregistreerd en automatisch worden gecontroleerd.

Systeem met controles ook in Nederland

In Duitsland liggen de regels beduidend strenger. Het Federale Constitutionele Hof stelde in 2018 vast dat automatische nummerplaatherkenning alleen is toegestaan wanneer er een concrete aanleiding bestaat zoals een gevaarssituatie of een actieve opsporingsprocedure.

Massale controle van voertuigbewegingen is volgens het hof disproportioneel en daarmee grondwettelijk niet toegestaan. De politie mag de technologie daardoor slechts in beperkte en specifieke situaties inzetten.

Die terughoudendheid heeft te maken met de sterke privacycultuur in Duitsland en de gevoeligheid rondom grootschalige overheidsregistratie van burgerdata.

Ook in Nederland auto’s langer aanwezig dan toegestaan

Critici in andere landen wijzen er dan weer op dat het Griekse model toont hoe effectief technologie kan zijn in het bestrijden van belastingontduiking en fraude als ze doordacht wordt ingezet.

Voor Nederland is de discussie relevant. Ook hier rijden voertuigen met buitenlandse kentekens die soms langer aanwezig zijn dan de regels toestaan.

Een geautomatiseerd systeem vergelijkbaar met het Griekse zou ook hier potentieel hebben. De afweging tussen effectieve handhaving en privacybescherming is daarin de kern van het debat.

De Griekse operatie laat in ieder geval zien dat technologie die er al is met de juiste software en koppelingen een krachtig instrument kan worden zonder dat er grote nieuwe investeringen nodig zijn. Het resultaat van tien miljoen euro aan in beslag genomen voertuigen spreekt daarbij voor zich.