Zonlicht naar behoefte: Bedrijf krijgt toestemming om gigantische spiegel in de ruimte te installeren

De Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) heeft toestemming gegeven aan Reflect Orbital om een eerste testsatelliet te lanceren die zonlicht naar de aarde moet terugkaatsen.

Het gaat om de satelliet Earendil-1. Het project moet onderzoeken of extra zonlicht op aanvraag kan worden geleverd voor onder meer landbouw, hulpdiensten en industriële toepassingen.

Volgens het bedrijf zal de lichtbundel een gebied van ongeveer vijf kilometer breed verlichten. De spiegel moet daarbij elke vier minuten van richting veranderen.

De goedkeuring leidde tot stevige kritiek van astronomen en andere deskundigen, zij vrezen dat de weerkaatsing van zonlicht grote gevolgen kan hebben voor de veiligheid en voor wetenschappelijk onderzoek.

Kan biologische klok verstoren

Felle lichtflitsen tijdens het verplaatsen van de spiegel kunnen piloten en automobilisten hinderen en ook bestaat de zorg dat het extra licht de biologische klok van mensen, dieren en planten verstoort. Gevoelige detectoren van telescopen en camera’s die satellieten gebruiken om sterren te volgen kunnen bovendien overbelast raken.

De FCC reageerde op die bezwaren met de verklaring dat de risico’s op schade die in de ingediende bezwaren over de zonnespiegel van Reflect Orbital zijn genoemd, geen verband houden met de rol van de Commissie bij het toestaan van het gebruik van het radiofrequentiespectrum.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Reflect Orbital ziet de test als het begin van een veel groter project, het bedrijf wil uiteindelijk meer dan 50.000 satellieten in een baan om de aarde hebben tegen 2035. Die ambitie past in een bredere trend waarbij commerciële ruimtebedrijven steeds meer ongewone plannen presenteren.

De FCC publiceerde daar onlangs zelfs een document over met de opvallende titel “Spectrumovervloed voor vreemde ruimtezaken”.

Alles wat ooit uitsluitend thuishoorde in de sciencefiction, daarvoor ontwikkelen Amerikaanse bedrijven nu satellieten, die worden geüpgraded verplaatst en onderhouden.

Ze produceren geneesmiddelen in de ruimte bouwen particuliere bewoonbare ruimtevaartuigen en voeren particuliere robotmissies uit naar het oppervlak van de maan.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Naast spiegelsatellieten liggen ook voorstellen op tafel voor ruimtereclame hotels voor miljardairs, kunstmatige meteorenzwermen, ruimtebegrafenissen, datacentra in een baan om de aarde en systemen die zonne-energie vanuit de ruimte naar de aarde sturen. Volgens critici worden veel van deze ideeën vooral gepresenteerd om investeerders aan te trekken.

Een belangrijk onderdeel van de discussie draait om SpaceX, volgens recente cijfers staan er inmiddels bijna 11.000 Starlink-satellieten in een baan om de aarde. Andere organisaties die satellieten willen lanceren moeten daarom rekening houden met de activiteiten van SpaceX om botsingen te voorkomen.

In december 2025 vond bijvoorbeeld bijna een botsing plaats tussen een Starlink-satelliet en een Chinese satelliet. Ook de Artemis I-missie in 2022 en Artemis II in 2026 moesten rekening houden met bestaande satellieten tijdens hun lanceervenster.

Volgens het Ruimteverdrag uit 1967 dat door meer dan honderd landen is ondertekend geldt namelijk dat de ruimte niet onderworpen is aan nationale toe-eigening door aanspraak op soevereiniteit door gebruik of bezetting.

Sommige deskundigen vragen zich af of de enorme aanwezigheid van één commerciële partij in een lage baan om de aarde nog in overeenstemming is met dat uitgangspunt.

SpaceX heeft daarnaast bij de FCC een aanvraag ingediend voor nog eens één miljoen extra satellieten die zouden dienen als AI-datacentra in de ruimte. Dat aantal ligt ongeveer veertig keer hoger dan het totale aantal satellieten dat ooit wereldwijd is gelanceerd.

Wetenschappers kregen volgens de auteurs slechts dertig dagen om de mogelijke gevolgen van dit plan te beoordelen terwijl belangrijke technische gegevens ontbraken. Inmiddels hebben ook andere bedrijven vergelijkbare aanvragen ingediend voor tienduizenden satellieten.

Er bestaan daarnaast plannen om zonne-energie in de ruimte op te wekken en via krachtige energiebundels naar de aarde te sturen, onderzoekers waarschuwen dat zulke systemen gevolgen kunnen hebben voor de atmosfeer en gevaar kunnen opleveren voor vogels vliegtuigen en satellieten. Rond ontvangststations zouden mogelijk zelfs vliegverboden nodig zijn.

Hoewel veel bedrijven hun projecten presenteren als duurzaam plaatsen wetenschappers daar vraagtekens bij. De productie, lancering, het onderhoud en uiteindelijk het verbranden van grote aantallen satellieten in de atmosfeer brengen namelijk aanzienlijke milieukosten met zich mee.

Recente wetenschappelijke studies wijzen erop dat de verbranding van duizenden satellieten de samenstelling van de atmosfeer verandert en mogelijk schadelijke gevolgen heeft voor de ozonlaag.

Komen veel milieukosten bij kijken

Ook het verwijderen van ruimteafval roept nieuwe vragen op omdat dat materiaal uiteindelijk opnieuw door de atmosfeer valt en mogelijk schade op aarde kan veroorzaken.

Astronomen maken zich eveneens zorgen over de gevolgen voor de sterrenhemel. Ruimtespiegels zonnezegels en de toenemende hoeveelheid ruimtepuin kunnen de hemel helderder maken waardoor waarnemingen met telescopen moeilijker worden.

De auteurs van het oorspronkelijke artikel stellen dat satellieten onmisbare diensten leveren voor wetenschap communicatie en maatschappij.

Tegelijk vinden zij dat elke nieuwe satelliet zorgvuldig moet worden afgewogen tegen de risico’s voor veiligheid, milieu en de duurzaamheid van de ruimte. Volgens hen ligt de uitdaging erin om met minder satellieten meer te bereiken zodat de lage baan om de aarde ook in de toekomst bruikbaar blijft.