Worden we opgelicht door tankstations? Onderzoek zegt van wel

Wie vlak voor het tanken even een prijsvergelijkingsapp raadpleegt en vervolgens teleurgesteld bij de pomp aankomt kan het slachtoffer zijn van een slimme maar omstreden prijstactiek.

Duits onderzoek toont aan dat tankstations massaal gebruikmaken van een methode waarbij kortstondige lage prijzen worden getoond aan consumenten die vervolgens bij aankomst een hogere prijs aantreffen.

Het onderzoek is uitgevoerd door het Duitse platform Benzinpreis.de en beslaat een periode van slechts zes dagen. In die tijd registreerde het platform maar liefst 95.047 meldingen van wat het omschrijft als onrechtmatige prijzen.

Apps tonen lagere prijs dan het geval is

Dat komt neer op bijna 16.000 meldingen per dag. Bij 3.851 tankstationhouders werden prijzen vastgesteld die minder dan vijf minuten geldig waren voordat ze alweer werden verhoogd. Dat betekent dat meer dan driekwart van alle Duitse tankstations gebruikmaakt van deze werkwijze.

De truc werkt als volgt. Volgens de regels van het Bundeskartellamt het Duitse mededingingsautoriteit moeten tankstations prijswijzigingen binnen vijf minuten doorgeven aan de zogeheten Markttransparenzstelle, de centrale instantie die brandstofprijzen registreert en beschikbaar maakt voor consumentenplatforms en apps.

De tankstations spelen hierop in door prijsverlagingen onmiddellijk door te geven maar prijsverhogingen pas na vijf minuten te melden. Het resultaat is dat apps gedurende korte tijd een lagere prijs tonen terwijl de prijs aan de pomp al binnen enkele seconden is gestegen. Benzinpreis.de noemt de praktijk misleidend.

Methode niet in strijd met de wet

“Het doel hiervan is om klanten te lokken met een ogenschijnlijk lage prijs om zo uiteindelijk een hogere prijs af te dwingen dan oorspronkelijk vermeld,” aldus de onderzoekers.

Toch is de methode technisch gezien niet in strijd met de wet. Het platform roept consumentenorganisaties op om alsnog actie te ondernemen en vraagt de autoriteiten om de regelgeving aan te scherpen.

De branchevereniging Fuels und Energie verwerpt de conclusies. Volgens de sector zijn de prijsschommelingen uitsluitend het gevolg van concurrentie tussen tankstations onderling en heeft het niets te maken met bewuste misleiding.

Nederland kent geen centrale meldplicht

De overheid houdt een slag om de arm. Het Bundeskartellamt heeft aangekondigd de effecten van frequente prijswijzigingen bij tankstations nader te zullen onderzoeken, maar concrete maatregelen zijn nog niet aangekondigd.

De situatie in Duitsland doet denken aan patronen die ook in Nederland regelmatig worden gesignaleerd, al zijn de specifieke regels hier anders.

In Nederland is er geen vergelijkbare centrale meldplicht voor prijswijzigingen maar consumentenplatforms als TankenApp en Pricewise tonen ook hier actuele pompprijzen.

Consument betaalt de rekening

Wie die apps gebruikt, kent het fenomeen dat prijzen snel kunnen wisselen en dat de prijs op het scherm niet altijd overeenkomt met wat er bij aankomst aan de zuil staat.

Vertrouw niet blind op de prijs die een app toont op het moment van vertrek is het devies. Benzineprijzen zijn dynamisch en kunnen binnen minuten veranderen. Wie de meest actuele prijs wil weten doet er verstandig aan de prijs nogmaals te controleren vlak voordat je de auto afzet bij de pomp.

Of de Duitse situatie tot regelgeving leidt is afwachten. Zolang de huidige werkwijze technisch legaal is hebben tankstations weinig reden om hun strategie te wijzigen. De consument betaalt letterlijk de rekening.