Wit verkeerslicht duikt op in Europa: dit moet je doen als het brandt

Dat systeem is zo vanzelfsprekend geworden dat de meeste bestuurders er niet meer bij nadenken, maar in Rome wordt nu geëxperimenteerd met een vierde kleur die dat vertrouwde schema fundamenteel kan veranderen.

Het gaat om een wit licht dat niet is bedoeld voor menselijke bestuurders, maar voor zelfrijdende voertuigen, het witte signaal maakt deel uit van een digitaal communicatiesysteem waarbij voertuigen en infrastructuur in realtime met elkaar praten.

Wanneer het witte licht brandt nemen de autonome voertuigen de regie over bij het kruispunt, ze coördineren hun bewegingen onderling en bepalen in onderlinge afstemming wanneer welk voertuig het kruispunt passeert.

Menselijke bestuurders in de buurt hoeven slechts het verkeer voor hen te volgen, de aansturing van het kruispunt verschuift daarmee van individuele beslissingen van afzonderlijke bestuurders naar een gedeeld digitaal netwerk.

Verkeer verschuift naar digitaal netwerk

Het concept sluit aan bij een bredere trend waarbij voertuigen steeds meer informatie uitwisselen met hun omgeving, moderne auto’s zijn al in staat om te communiceren met andere voertuigen en met weginfrastructuur via systemen als Vehicle-to-Everything communicatie kortweg V2X.

Een slim verkeerslicht dat dit soort signalen kan ontvangen en uitzenden past naadloos in die ontwikkeling.

Onderzoek van de University of North Carolina uit 2023 toont aan dat het concept meetbaar effect kan hebben, simulaties lieten zien dat wachttijden bij kruispunten merkbaar dalen als een deel van het verkeer uit zelfrijdende voertuigen bestaat.

Hoe groter het aandeel autonome voertuigen hoe efficiënter het systeem functioneert, bij een hoge concentratie zelfrijdende auto’s kan het kruispunt vrijwel continu doorstromen in plaats van in de vaste cycli die huidige stoplichten opleggen.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dat is tegelijkertijd de voornaamste beperking, het systeem werkt pas optimaal als een significant deel van het wagenpark uit autonome voertuigen bestaat. Op dit moment is dat aandeel zelfs in de meest geavanceerde stedelijke omgevingen te laag om het systeem volledig te benutten.

Zonder voldoende zelfrijdende auto’s valt het witte licht terug op gewone verkeerslicht functies en verdwijnt het voordeel, daarnaast zijn er praktische bezwaren rondom de implementatie.

Het aanpassen van bestaande verkeerslichtinstallaties op grootschalige basis is kostbaar complex en vereist grootschalige infrastructurele investeringen.

In stedelijke omgevingen met hun mix van voetgangers fietsers en gemotoriseerd verkeer zijn de uitdagingen nog groter dan op eenvoudigere kruispunten.

Experts wijzen dan ook op havens, industrieterreinen en gesloten testomgevingen als meer geschikte startpunten voor de verdere ontwikkeling van de technologie.

Testen in de echte wereld

In zulke gecontroleerde omgevingen is het verkeer homogener en zijn de risico’s van onverwacht gedrag kleiner. Rome heeft desondanks gekozen voor een stedelijke testomgeving om het systeem in de echte wereld te confronteren met al zijn complexiteit.

Voor Nederland is het concept voorlopig toekomstmuziek maar niet irrelevant, Nederland behoort wereldwijd tot de koplopers in het testen van zelfrijdende technologie op openbare wegen.

De vraag hoe voertuigen en weginfrastructuur efficiënter kunnen samenwerken is ook hier actueel en de lessen uit Rome kunnen bijdragen aan de Nederlandse aanpak. Het witte verkeerslicht is geen revolutie die morgen wordt uitgerold.

Een verkenning van wat mogelijk is wanneer technologie en infrastructuur dichter naar elkaar toe groeien. Rome zet de eerste stap en de uitkomsten van die test kunnen uiteindelijk de blauwdruk vormen voor kruispunten van de toekomst elders in Europa.