Steeds meer auto’s hebben een automaat, maar deze gewoonte sloopt ongemerkt de versnellingsbak

Remblokken die veel te snel verslijten en een transmissie die onverklaarbaar warm wordt hebben lang niet altijd met pech te maken.

In veel gevallen ligt de oorzaak bij een aangeleerde gewoonte, namelijk het tegelijk indrukken van gas en rem in een auto met automaat.

Die techniek duikt met enige regelmaat op in filmpjes van zelfbenoemde rijstijlexperts, die beweren dat remmen met links en gas geven met rechts sneller en veiliger zou zijn.

Monteurs krijgen precies daarvan de rekening op hun werkbank, want beide systemen werken elkaar dan volop tegen.

Het idee komt oorspronkelijk uit de autosport, waar coureurs met linkervoetremmen de balans van hun wagen bijsturen.

Bij een gewone gezinsauto ontbreekt echter het gevoel in het linkerbeen, dat jarenlang niets anders deed dan een koppelingspedaal volledig intrappen.

Ondertussen groeit de groep bestuurders die nooit meer met een koppeling te maken krijgt.

Bijna de helft van de auto’s in Spanje rijdt inmiddels met een automatische bak, en door de opmars van elektrische en hybride modellen ligt dat aandeel in Nederland nog hoger.

Waarom de versnellingsbak en de remmen eronder lijden

Een automaat blijft kracht doorgeven zodra het gaspedaal wordt aangeraakt, ook wanneer de bestuurder op datzelfde moment op de rem staat.

De koppelomvormer of de natte koppelingen in de bak gaan daardoor onnodig slippen, waarbij de olietemperatuur oploopt en de smering aan kwaliteit inboet.

Wat volgt is versnelde slijtage aan onderdelen die nooit ontworpen zijn om structureel tegen een remmend wiel in te werken.

Aan de andere kant van de auto ontstaat een vergelijkbaar probleem, want remblokken en remschijven moeten plotseling niet alleen de massa van het voertuig tegenhouden, maar ook de aandrijflijn overwinnen.

Oververhitte schijven, een chemische geur bij het uitstappen en een remweg die geleidelijk langer wordt, horen bij het patroon. Achterliggend verkeer raakt bovendien in verwarring, doordat de remlichten vrijwel permanent branden.

Financieel gaat het om totaal verschillende ordes van grootte. Nieuwe remblokken kosten bij de meeste modellen hooguit enkele honderden euro’s, terwijl reparatie of revisie van een automatische transmissie afhankelijk van het merk snel in de duizenden euro’s loopt. Daar komen de arbeidsuren nog bovenop, omdat de bak in veel gevallen volledig uit de auto moet worden getild.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Zo houd je een automaat gezond

Verstandiger is het om alle pedalen met de rechtervoet te bedienen en de linkervoet rustig op de voetsteun naast het rempedaal te laten liggen.

Wie in een file een stukje wil opschuiven, laat de auto op stationair toerental vanzelf kruipen, zonder ook maar een greintje gas te vragen. Dosering met één voet blijkt in de praktijk nauwkeuriger, omdat het rechterbeen die beweging duizenden keren heeft geoefend.

Onderhoud vraagt bij een automatische bak verder weinig aandacht, al is de olie erin belangrijker dan veel eigenaren beseffen.

Autofabrikanten spreken graag over een vulling voor het leven, terwijl specialisten aanraden om de olie ergens tussen de 60.000 en 100.000 kilometer te verversen. Zeker bij korte ritten, veel stadsverkeer of het trekken van een aanhanger loont die ingreep zich terug.

Praktisch blijft er nog een gewoonte over die aandacht verdient, want de parkeerstand hoort pas gekozen te worden als de auto echt volledig stilstaat. Anders komt de vergrendelpen in de transmissie onder spanning te staan, met een hoorbare klap bij het wegrijden als eerste signaal.

Rijders van hybride en elektrische modellen missen weliswaar een klassieke bak, al geldt de regel over dat ene remmende been onverminderd.