Stand 3 is niet ‘een beetje aan’: waarom je verwarming ’s nachts al stiekem aanslaat

Veel bewoners denken dat de winter nog ver weg is, terwijl de verwarming in hun huis stiekem al aanslaat. Een vergeten zomerinstelling zorgt er namelijk voor dat radiatoren midden in de nacht opwarmen. Dat gebeurt zonder dat iemand er iets van merkt, en toch tikt de meterstand gewoon door.

Overdag blijven de temperaturen in september op veel plekken nog aangenaam, maar zodra de avond valt zakt het kwik snel. Vooral in oudere woningen of ruimtes met matige isolatie daalt de kamertemperatuur dan al gauw onder de twintig graden. Precies op dat moment grijpt de thermostaat automatisch in, ook al staat de knop nog op een instelling van maanden terug.

Een digitale thermostaat die nog op 20 graden staat ingesteld, houdt zich strikt aan die waarde. Zodra de kou ’s nachts doorzet tot 19 graden of lager, schiet het systeem in actie en warmt het de ruimte weer op tot het ingestelde niveau.

Bij een klassieke radiatorknop werkt het principe hetzelfde, ook al lijkt stand drie onschuldig. Fabrikanten koppelen die stand vaak aan een gewenste temperatuur van ongeveer 20 graden, waardoor de klep opengaat zodra het kouder wordt. ’s Ochtends voelt de radiator meestal weer koud aan, terwijl er ’s nachts wel degelijk stroom is verbruikt.

Waarom de instelling zoveel geld kan kosten

Het sluipende karakter van dit probleem maakt het extra vervelend voor huishoudens die hun energierekening in de gaten houden. Niemand hoort de ketel aanslaan en niemand ziet de radiator gloeien, waardoor de kosten ongemerkt oplopen. 

Juist in de eerste koele nachten van het najaar kan dit al enkele euro’s per week schelen, terwijl de bewoner zelf denkt dat de verwarming nog volledig uit staat.

In Nederland liggen de energieprijzen dit najaar nog steeds hoger dan voor de energiecrisis, waardoor iedere onnodige draai van de cv-ketel voelbaar is in de portemonnee. Energieleveranciers wijzen er de laatste tijd vaker op dat een paar graden verschil in de nacht al snel oploopt tot een merkbaar bedrag op de jaarafrekening.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Controleer nu uw thermostaat

Wie de verwarming liever nog niet aanzet, doet er verstandig aan om even een ronde te maken langs alle thermostaten in huis. Bij digitale toestellen kan de gewenste temperatuur tijdelijk omlaag, of kan de zomerstand opnieuw geactiveerd worden. Ouderwetse radiatorkranen kunnen worden teruggedraaid naar de laagste stand, of naar het symbool voor vorstbeveiliging.

Dat ster- of sneeuwvloksymbool zorgt ervoor dat de radiator normaal gesproken koud blijft. Alleen bij strenge vorst gaat de klep alsnog open, zodat de leidingen niet kunnen bevriezen en er geen waterschade ontstaat.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Het is echter niet verstandig om de verwarming voor langere tijd helemaal uit te schakelen. Ruimtes die constant te koud blijven, lopen namelijk een groter risico op vocht en schimmel, wat op termijn tot vervelende en kostbare problemen kan leiden. Zodra ook de temperaturen overdag structureel dalen, is het daarom verstandig om de verwarming weer gecontroleerd bij te sturen.

Als vuistregel geldt een temperatuur van ongeveer 20 tot 22 graden in de woonkamer, en 16 tot 18 graden in de slaapkamer. Elke graad die de thermostaat lager staat, kan gemiddeld zo’n zes procent besparing opleveren op de jaarlijkse verwarmingskosten, zo blijkt uit meerdere energieadviezen.