Slechts 80 km/u in Duitsland: doel is verbruik verminderen en veiligheid verhogen

Deze keer gaat het echter niet om de beroemde snelwegen zonder algemene snelheidslimiet, maar om gewone wegen buiten de bebouwde kom, waar experts zeggen dat een groot deel van de ernstigste ongelukken plaatsvindt.

De Duitse Raad voor Verkeersveiligheid DVR stelt daarom een ingrijpende wijziging van de regels voor, die de maximumsnelheid op veel plaatsen kan verlagen van de huidige 100 km/u naar 80 km/u.

De wijziging zou voornamelijk van invloed zijn op smallere en minder overzichtelijke trajecten. Volgens het voorstel geldt de snelheidslimiet van 80 km/u waar de rijbaanbreedte minder dan zes meter bedraagt. Volgens experts zijn dit de wegen waar bij snelheden van 100 kilometer per uur nauwelijks ruimte is voor fouten, uitwijkmanoeuvres of reacties op onverwachte situaties.

Het grootste probleem zijn niet de snelwegen, maar de wegen buiten de bebouwde kom

Duitse snelwegen zonder snelheidsbegrenzing zijn al lang een van de bekendste eigenaardigheden van het transportsysteem van het land. Discussies over beperkingen daarvan herhalen zich regelmatig, maar het huidige voorstel richt zich elders. Volgens experts is de situatie op wegen buiten de bebouwde kom vanuit veiligheidsoogpunt urgenter.

Dit is waar het hoge aantal tragische ongelukken plaatsvindt. Terwijl Duitsland lange tijd kon rekenen op een positieve statistische trend, is die trend de afgelopen jaren omgeslagen. In 2021 kwamen 2.562 mensen om het leven op de Duitse wegen, terwijl er in 2025 2.814 slachtoffers waren. Het verschil van meer dan 250 mensenlevens in vier jaar toont aan dat de huidige maatregelen onvoldoende zijn, aldus voorstanders van verandering.

Het is bijzonder alarmerend dat bijna 60 procent van de dodelijke ongelukken buiten de bebouwde kom plaatsvindt. De ernstigste gevolgen doen zich vaak voor bij bochten, op kruispunten of bij het niet verlenen van voorrang. Een hogere snelheid bepaalt vaak of een ongeluk eindigt met slechts beschadigde carrosserie of een tragedie.

Drie verschillende limieten afhankelijk van de weggesteldheid

Het DVR-voorstel houdt geen eenvoudige algemene snelheidsverlaging in op alle wegen buiten gemeenten. In plaats daarvan introduceert het een gedifferentieerd systeem dat beter de risico’s op specifieke trajecten wil weerspiegelen.

Bij kruispunten, wegkruisingen en afritten moet een maximumsnelheid van 70 km/u gelden. Het doel is het risico op ernstige botsingen te verminderen op plaatsen waar verkeersstromen elkaar kruisen en waar bestuurders vaak afslaan, invoegen of voorrang verlenen.

Op smallere wegen moet de maximumsnelheid 80 km/u bedragen. De bepalende grens moet een wegbreedte van zes meter zijn. Als de weg smaller is, zouden bestuurders hun snelheid moeten verlagen, ook al is 100 km/u vandaag de dag vaak toegestaan op vergelijkbare trajecten.

De huidige snelheidslimiet van 100 km/u zou niet volledig verdwijnen. Die zou kunnen blijven gelden op bredere, overzichtelijke en goed onderhouden trajecten met voldoende zichtbaarheid en passende veiligheidsvoorzieningen. De 100 km/u-limiet zou geleidelijk veranderen van een algemene regel naar een privilege voor wegen van betere kwaliteit.

Lagere snelheid kan ook het verbruik verminderen

De voorstellers wijzen niet alleen op de veiligheid, maar ook op de bedrijfskosten. Rijden met 80 km/u in plaats van 100 km/u kan het brandstofverbruik volgens schattingen met ongeveer 1,5 liter per 100 kilometer verminderen. De exacte besparing zal natuurlijk variëren afhankelijk van het type auto, de motor, de belading en de rijstijl, maar over het algemeen neemt de luchtweerstand aanzienlijk toe met stijgende snelheid.

Lagere snelheden kunnen daarom niet alleen het risico op ernstige ongelukken verminderen, maar ook brandstof besparen en emissies reduceren. Voor een deel van het publiek kan het voorstel daardoor aanvaardbaardер zijn dan een pure veiligheidsmaatregel die bestuurders slechts beperkt.

De boete zou meer gericht zijn op de voertuigeigenaar

De geplande wijzigingen omvatten niet alleen snelheidslimieten. Duitsland overweegt ook een strengere aanpak van verkeersovertredingen. Er wordt gesproken over de invoering van het principe van objectieve aansprakelijkheid, zoals dat bijvoorbeeld bekend is uit Slowakije.

In de praktijk zou dit betekenen dat de eigenaar van het voertuig aansprakelijk is voor een overtreding die op radar is vastgelegd, als zij de werkelijke bestuurder niet identificeren. Dit zou de huidige mogelijkheid om vervolging te ontlopen door te beweren dat onduidelijk was wie de auto op dat moment bestuurde, aanzienlijk beperken.

Een ander aandachtspunt voor Duitsland is het gebruik van mobiele telefoons tijdens het rijden. Er moeten speciale camerasystemen worden ingezet die kunnen registreren of een bestuurder een telefoon vasthoudt tijdens het rijden. Zo’n oplossing kan de bestraffing van deze overtreding aanzienlijk vereenvoudigen.

Veiligere wegen mogen niet alleen door borden worden gecreëerd

Maar de plannen van Duitsland gaan niet alleen over nieuwe limieten en strengere straffen. Ze omvatten ook reparaties en structurele aanpassingen van gevaarlijke trajecten. Volgens de voorstellen moet de aandacht worden gericht op meer dan 10.000 risicovolle locaties door het hele land.

Dit zijn bijvoorbeeld problematische kruispunten, onduidelijke aansluitingen of trajecten in slechte technische staat. Volgens voorstanders van de veranderingen is het de combinatie van lagere snelheden, betere infrastructuur en consequentere bestraffing van overtredingen die zal leiden tot echte verbeteringen van de veiligheid.

Het is nog niet zeker of het hele pakket aan maatregelen uiteindelijk tot wetgeving zal leiden. De komende maanden en politieke onderhandelingen zullen dat bepalen. De druk voor verandering groeit echter niet alleen vanuit veiligheidsexperts, maar ook vanuit delen van het publiek en verzekeringsmaatschappijen, die al lang waarschuwen voor het hoge risico op ernstige ongelukken buiten snelwegen.