Saab onthult eerste Gripen F: dit is de nieuwe Zweedse straaljager

Brazilië was in 2014 de eerste klant die tekende voor de tweezitsversie van de Gripen E/F-familie, en nu is het resultaat van die langlopende samenwerking zichtbaar geworden in het Zweedse Linköping. 

Saab heeft daar de Gripen F officieel onthuld ten overstaan van vertegenwoordigers van de Braziliaanse luchtmacht, waaronder generaal Marcelo Kanitz Damasceno. Het toestel draagt de markering van de Braziliaanse luchtmacht en is klaar om de testfase in te gaan bij het Saab-testcentrum.

De totale Braziliaanse bestelling uit 2014 omvat 36 vliegtuigen, verdeeld over 28 eenzitters van het type Gripen E en acht tweezitters van het type Gripen F. Van de Gripen E zijn er op dit moment elf geleverd aan de Brazilianen, terwijl de Gripen F nu voor het eerst publiekelijk is onthuld. Na afronding van de tests volgt levering aan de luchtmacht, al heeft Saab geen exacte datum voor die overdracht bekendgemaakt.

Lars Tossman, hoofd van de divisie Luchtvaart bij Saab, omschreef de onthulling als een mijlpaal in de relatie met Brazilië. “De introductie van de Gripen F is een gezamenlijke prestatie van Saab, de Braziliaanse industrie en de Braziliaanse luchtmacht.

Volledige gevechtscapaciteit in twee cockpits

Wat de Gripen F onderscheidt van veel andere tweezitters is dat het toestel alle operationele mogelijkheden van de eenzits Gripen E behoudt. Traditioneel brengt een tweede cockpit beperkingen met zich mee in brandstofcapaciteit of wapenload, maar Saab heeft dit bij de Gripen F weten te vermijden. Daardoor is het toestel zowel bruikbaar voor pilotentraining als inzetbaar bij reguliere gevechtsmissies.

Thailand en Colombia hebben de Gripen F ook besteld, naast Brazilië, wat aangeeft dat er internationaal vraag is naar een tweezitter die training en gevechtsinzet combineert.

Opvallend is de keuze van Zweden zelf, als grootste klant van de Gripen-familie, want het land heeft uitsluitend voor de eenzitter gekozen en neemt geen enkele Gripen F in zijn eigen vloot op.

De samenwerking met Brazilië gaat verder dan een conventionele wapenverkoop. Braziliaanse bedrijven leveren componenten en technologie die in het toestel zijn verwerkt, een model van technologieoverdracht dat Saab bewust hanteert om exportorders politiek en economisch aantrekkelijk te maken voor afnemende landen.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Strategisch belang voor de regio

Met de komst van de Gripen F versterkt Brazilië zijn positie als de meest geavanceerd uitgeruste luchtmacht van Zuid-Amerika. Het land beschikt straks over zowel eenzitters als tweezitters binnen dezelfde gevechtsvliegtuigfamilie, wat logistieke en operationele voordelen biedt op het gebied van onderhoud en pilotenopleiding.

Colombia en Thailand volgen een vergelijkbare route met hun eigen bestellingen van de tweezitter.

De Gripen E/F-familie concurreert op de internationale markt met toestellen als de Amerikaanse F-16 en de Europese Eurofighter Typhoon. Saab profileert de Gripen als een kostenefficiënte optie voor landen die een moderne gevechtscapaciteit willen opbouwen zonder de hoge exploitatiekosten van zwaardere jachtvliegtuigen.

Of er na de huidige bestellingen van Brazilië, Thailand en Colombia meer landen voor de tweezitsversie zullen kiezen is nog onduidelijk, maar Saab heeft met deze onthulling in ieder geval aangetoond dat het programma op schema ligt en dat de Gripen F een operationeel inzetbaar toestel is geworden.