Ruslands goudreserves slinken in een recordtempo

Rusland stond jarenlang bekend als een van de grootste goudkopers ter wereld. Het land hield vast aan zijn reserves en verkocht er slechts zelden iets van.

Dat beeld is inmiddels volledig omgeslagen. Moskou heeft steeds meer contant geld nodig om de staatskas op peil te houden, terwijl de westerse sancties de toegang tot de internationale kapitaalmarkten blijven beperken. Daardoor worden de eigen goudreserves steeds vaker ingezet als een economische reddingslijn.

Al in het eerste kwartaal van dit jaar behoorde Rusland tot de grootste goudverkopers ter wereld, met een afname van bijna 22 ton. Alleen Turkije bracht in diezelfde periode meer van het edelmetaal op de markt.

Nieuwe cijfers van de World Gold Council en de Russische centrale bank laten zien dat de verkopen ook in het tweede kwartaal onverminderd doorgingen. In mei namen de reserves met zes ton af en in juni verdween nog eens 9,3 ton uit de nationale voorraden. Niets wijst erop dat het tempo afneemt. Integendeel, de afbouw lijkt juist verder te versnellen.

Kijk je naar de ontwikkeling van de afgelopen jaren, dan ontstaat een duidelijk beeld. De Russische goudreserves zijn in relatief korte tijd aanzienlijk geslonken en steeds meer economen waarschuwen dat de druk op de Russische economie daardoor verder toeneemt.

Scherpste daling in 25 jaar

Aan het einde van de eerste jaarhelft meldde de Russische centrale bank dat haar goudreserves 73,4 miljoen troy ounce bedroegen, wat neerkomt op ongeveer 2.282,9 ton. Dat is een afname van 43,5 ton sinds het begin van het jaar, een fors verlies binnen een half jaar tijd.

Volgens gegevens van de World Gold Council gaat het om de sterkste daling over een periode van zes maanden in bijna 25 jaar tijd. Daarmee bevinden de Russische goudreserves zich op het laagste niveau sinds eind 2019, een trend die weinig experts hadden voorzien.

Alleen al de verkopen in juni zouden de Russische staat naar schatting zo’n 1,23 miljard dollar aan inkomsten hebben opgeleverd.

Het precieze bedrag valt lastig vast te stellen, omdat noch de exacte timing noch de exacte verkoopprijs bekend is. Analisten baseren hun schatting op een goudprijs van ongeveer 4.100 dollar per troy ounce, een niveau waarop de markt vorige maand schommelde.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Goud ingewisseld voor yuan

Waarom Moskou zoveel goud van de hand doet, blijft vooralsnog onduidelijk. Experts vermoeden dat de staat vooral op zoek is naar extra inkomsten om het oplopende begrotingstekort te beperken.

De Russische economie lijdt namelijk steeds zwaarder onder Oekraïense aanvallen op raffinaderijen en logistieke knooppunten, wat de olie- en gasinkomsten verder onder druk zet.

Analist Vladimir Chernov van Freedom Global wijst op de gevolgen wanneer de inkomsten uit olie en gas onder het door de overheid vastgestelde niveau zakken. 

“Als de inkomsten uit olie en gas onder het door de overheid vastgestelde niveau dalen, zijn de gevolgen ernstig. Wanneer staatsinvesteringsfondsen onder een bepaald niveau zakken of worden omgeleid naar binnenlandse investeringen, voert de Russische centrale bank compensatietransacties uit met haar liquide reserveactiva,” aldus Chernov.

Sommige bronnen stellen dat de Russische staat vooral behoefte heeft aan buitenlandse valuta, waarbij het verkochte goud grotendeels zou zijn omgewisseld voor Chinese yuan. Dat past bij de toenemende economische banden tussen Moskou en Peking sinds het begin van de oorlog in Oekraïne. 

Ter vergelijking beheert De Nederlandsche Bank een goudvoorraad van ruim 612 ton, de vijfde grootste voorraad wereldwijd, waarvan een groot deel opgeslagen ligt in Amsterdam terwijl de rest verspreid ligt over kluizen in New York, Ottawa en Londen.

Anders dan Rusland breidt Nederland zijn voorraad al jaren niet actief uit en verkoopt het evenmin, waardoor de Nederlandse reserve al geruime tijd vrijwel stabiel blijft.