Instrumenten ter waarde van 50.000 euro verdwenen na zonsverduistering: dieven bestelen astrofysici

Een succesvolle wetenschappelijke missie kreeg helaas een bijzonder wrang einde.

Terwijl de onderzoekers nog maar net de eerste waardevolle metingen hadden binnengehaald, verdween een groot deel van hun kostbare apparatuur uit een bestelwagen die ’s nachts op straat stond geparkeerd.

Het onderzoeksteam had kort daarvoor een belangrijke mijlpaal bereikt. De nieuwe CISS zonnespectrometer was op 12 augustus voor het eerst ingezet vanaf het Astrofysisch Observatorium van Javalambre in de Spaanse provincie Teruel.

Het instrument was ontwikkeld om zonlicht in afzonderlijke golflengtes op te splitsen, waarmee onderzoekers meer inzicht kunnen krijgen in de temperatuur en eigenschappen van de zonnecorona, de extreem hete buitenste laag van de zon.

Voor astrofysicus Federico Landini van het Nationaal Instituut voor Astrofysica in Turijn was de meting het resultaat van tweeënhalf jaar werk.

“Het is een project dat met geen ander te vergelijken is,” vertelde hij aan Spaanse media.

De eerste test onder echte omstandigheden verliep bovendien precies zoals gehoopt. De apparatuur werkte naar behoren en het team wist waardevolle gegevens over de zon vast te leggen.

Bestelwagen leeggetrokken

Daarna begon de terugreis richting Italië, die onverwacht zou eindigen in een Franse grensstad. Het team overnachtte in Perpignan, maar bij het hotel was geen geschikte parkeerplaats beschikbaar. De bestelwagen met het wetenschappelijke instrumentarium bleef daarom noodgedwongen op straat staan.

De volgende ochtend bleek dat onbekenden hadden toegeslagen. De wagen was opengebroken en een groot deel van de apparatuur was verdwenen. De totale waarde van het gestolen materiaal wordt geschat op ongeveer 50.000 euro, zo meldt de Italiaanse krant La Stampa.

Opvallend genoeg bleef het belangrijkste onderdeel van CISS buiten schot. Toch zijn veel optische en technische onderdelen verdwenen die noodzakelijk zijn om de spectrometer volledig te laten functioneren.

Het onderzoeksteam probeert daarom via sociale media zoveel mogelijk aandacht voor de diefstal te krijgen.

Het Nationaal Instituut voor Astrofysica heeft een gedetailleerde lijst gepubliceerd met de verdwenen apparatuur, waaronder een GM2000HPS II montering met serienummer GM20001366, een zonnetelescoop, een statief, een SharpGuide TKSG70 telescoop en een ASI533MM PRO camera. Ook verschillende lichtbronnen en een laser behoren tot de gestolen spullen.

Voor de onderzoekers is er ondanks de schade één belangrijke meevaller. De gegevens die tijdens de zonsverduistering zijn verzameld, zaten niet in de bestelwagen en zijn dus niet verdwenen. De resultaten van de geslaagde meetcampagne zijn veilig bij het team, terwijl de zoektocht naar de gestolen apparatuur doorgaat.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Spanje krijgt binnen drie jaar drie zonsverduisteringen

Voor astronomen was 12 augustus sowieso een datum met historische lading. Boven het Spaanse vasteland was namelijk sinds 1905 geen totale zonsverduistering meer waargenomen, waardoor duizenden waarnemers zich verzamelden in de smalle strook die vanaf Groenland en IJsland uiteindelijk over het noorden van Spanje trok.

Bijzonder is bovendien dat het om het begin van een reeks gaat, die onder liefhebbers het Spaanse trio wordt genoemd.

Op 2 augustus 2027 schuift de maan opnieuw volledig voor de zon, ditmaal zichtbaar vanuit het zuiden van het land en op 26 januari 2028 volgt een ringvormige zonsverduistering waarbij een lichtende ring rond de maan zichtbaar blijft.

Onderzoekers reizen niet zonder reden de halve wereld over voor zo’n gebeurtenis. De corona verdrinkt normaal gesproken volledig in het felle licht van de zonneschijf en wordt pas een paar minuten lang zichtbaar zodra de maan die schijf afdekt, wat een meetvenster oplevert dat kunstmatige verduisteraars in telescopen tot nu toe maar gedeeltelijk kunnen nabootsen.

Landini rekent er vooral op dat zijn spullen ergens opduiken, omdat instrumenten van dit kaliber nauwelijks anoniem te verhandelen zijn.