GTA 1 tot GTA 6 naast elkaar gelegd en het verschil is werkelijk gigantisch

Wie de grafische ontwikkeling van het eerste deel tot aan GTA 6 naast elkaar zet, ziet hoe ingrijpend de reeks in die periode is veranderd terwijl ook de techniek van spelcomputers enorme stappen zette.

Het eerste deel verscheen in 1997 en bood een camera die van bovenaf op de wereld neerkeek met eenvoudige tweedimensionale figuurtjes. De steden waren gebaseerd op echte plaatsen, maar door het gebrek aan verlichting en details leunde het spel vooral op het idee om als crimineel auto’s te stelen terwijl de graphics nog weinig indruk maakten.

Twee jaar later volgde GTA 2 met hetzelfde perspectief van bovenaf, maar met een veel levendigere stad. De verlichting was duidelijk beter, terwijl de straten drukker waren en de wereld sterker reageerde op wat de speler deed, wat de basis legde voor de kenmerkende sfeer van de latere delen.

De grote sprong kwam in 2001 met GTA III, waarin de reeks voor het eerst een driedimensionale wereld bood. Liberty City kon voortaan worden verkend vanuit een camera achter het personage, waarbij auto’s zichtbaar schade opliepen na een aanrijding terwijl de straten weliswaar nog wat leeg oogden maar voor die tijd indrukwekkend waren.

Vice City bracht een eigen karakter

Vice City bracht vooral verfijningen, nog geen revolutie. Neonreclames, pastelkleurige gebouwen en tropische begroeiing gaven de stad een eigen karakter, terwijl water en verlichting goed samenwerkten om de zee eindeloos te laten lijken voor wie er met een boot of helikopter overheen trok.

In 2004 breidde San Andreas de wereld uit tot drie complete steden met uiteenlopende landschappen. De personages en de verlichting ogen inmiddels verouderd, maar het spel liet spelers volop met vliegtuigen vliegen terwijl je zelfs met een motor op een rijdende trein kon springen.

Daarna volgden uitstapjes naar de draagbare spelcomputers. GTA Advance bracht Liberty City in 2004 naar de Game Boy Advance met het perspectief van bovenaf, Liberty City Stories en Vice City Stories brachten in 2005 en 2006 de 3D-steden naar de PSP van Sony brachten, zij het met compromissen.

Op de PSP was contact met water bijvoorbeeld dodelijk, terwijl ook de kijkafstand beperkt bleef. Toch wisten beide spellen de sfeer van hun steden goed over te brengen, waarbij vooral Liberty City Stories commercieel een groot succes werd op de draagbare console.

Artikel gaat verder onder de video.

Met GTA IV keerde de reeks in 2008 terug naar Liberty City, waarbij vooral de gezichten van de personages er voor het eerst geloofwaardig uitzagen. Op straat waren meer mensen en gebouwen, de verlichting oogde realistischer en schade aan voertuigen was gedetailleerder dan ooit tevoren in de reeks.

Chinatown Wars greep in 2009 terug op het perspectief van bovenaf, maar dan in een opvallende stripstijl. Het spel liet zien dat Rockstar bestaande formules op nieuwe manieren kon toepassen, waarbij de versie voor de PSP er wel beter uitzag dan die voor de Nintendo DS.

In 2013 volgde GTA V, dat met Los Santos een overtuigende versie van Los Angeles neerzette. Drukke straten, goede verlichting, een grote kijkafstand en betere personages maakten het spel op alle grafische vlakken tot een grote stap vooruit, waarna het ook op twee nieuwe generaties spelcomputers opnieuw verscheen.

Ook de auto’s speelden daarin een hoofdrol, met realistische schade bij aanrijdingen en voertuigen die duidelijk zijn geïnspireerd op bestaande modellen.

Met Ray Tracing wordt GTA nog realistischer

In 2021 verscheen daarnaast The Definitive Edition, een vernieuwde versie van GTA III, Vice City en San Andreas, die door technische problemen bij de lancering echter op veel kritiek stuitte.

Nu staat GTA 6 voor de deur, dat op 19 november verschijnt voor de PlayStation 5 en de Xbox Series.

Personages, materialen, begroeiing en verlichting zien er volgens de eerste beelden opvallend realistisch uit, waarbij ray tracing zorgt voor lichtinval die een duidelijke sprong betekent na dertien jaar wachten op een opvolger.

Het spel speelt zich af in de fictieve staat Leonida, met Jason en Lucia als hoofdpersonages. De reis van eenvoudige 2D-figuurtjes in 1997 naar deze levensechte wereld laat zien hoe ver zowel de techniek als de makers in bijna dertig jaar zijn gekomen.