Groene verkeersborden komen eraan: dit betekenen ze echt

Op Europese wegen verschijnen steeds vaker ronde borden met een groene rand die bestuurders adviseren om een lagere snelheid aan te houden dan wettelijk is vereist.

Het gaat niet om een verbod maar om een aanbeveling. Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Spanje lopen voorop met dit systeem. Italië kent het nog niet officieel maar de discussie over invoering is er wel.

Het verschil met gewone snelheidsborden is fundamenteel. Een bord met rode rand legt een wettelijke limiet op waarvan overschrijding direct tot een boete leidt. Een bord met groene rand is adviserend van aard.

Het bord vraagt bestuurders bewust te vertragen

Het geeft een aanbevolen snelheid op basis van technische analyses van de verkeerssituatie ter plekke. Wie die aanbeveling negeert en harder rijdt wordt niet beboet zolang de wettelijke limiet niet wordt overschreden.

Dat klinkt vrijblijvend maar het heeft een duidelijk doel. Bij een school kan een groen bord een rijsnelheid van 20 kilometer per uur aanbevelen terwijl de wettelijke limiet op 50 kilometer per uur staat.

Het bord vraagt bestuurders bewust te vertragen in een kwetsbare omgeving zonder hen te bestraffen. De gedachte is dat verantwoordelijkheidsbesef effectiever kan zijn dan handhaving alleen.

Ervaringen tot nu toe positief

De toepassingen zijn divers. Voetgangersoversteken in drukke winkelstraten bochten met beperkt zicht tijdelijke wegwerkzaamheden en gebieden met veel fietsers of scholieren zijn plekken waar zo’n advies meerwaarde heeft. Het groene bord versterkt de aandacht op het juiste moment in plaats van een abstracte regel op te leggen.

In landen waar het systeem al wordt toegepast zijn de ervaringen overwegend positief. Bestuurders herkennen de groene rand als een ander soort signaal dan ze gewend zijn en dat is precies de bedoeling. Het element van verrassing maakt dat mensen even opletten.

Zolang het bord spaarzaam en op de juiste locatie wordt ingezet werkt dat aandachtversterkend effect. Als het te pas en te onpas wordt gebruikt dreigt hetzelfde lot als zoveel andere verkeersborden: gewenning en negering.

Groene rand best als onderdeel van een bredere inrichting

Critici wijzen op dat risico. Een aanbevolen bord zonder bijbehorende maatregelen zoals drempels, verhoogde oversteekplaatsen of betere verlichting kan zijn boodschap snel verliezen.

De groene rand werkt namelijk het best als onderdeel van een bredere inrichting van de omgeving die de bestuurder ook fysiek aanzet tot lagere snelheden. Een bord alleen is onvoldoende.

Voor Nederland is de situatie vergelijkbaar met die in Italië. Officieel erkende adviesnelheden met een onderscheidende kleurcodering bestaan hier niet. In Nederland worden aanbevelingen op bepaalde trajecten soms via tekstborden gecommuniceerd, maar een gestandaardiseerd systeem met groene borden ontbreekt.

Zones voor borden met snelheden rondom scholen

Wel zijn er zones waar borden met aanbevolen snelheden worden geplaatst rondom scholen bij wijze van campagne, maar die hebben geen formele status in het Reglement verkeersregels en verkeerstekens.

Of het groene bord zijn weg naar de Nederlandse weg vindt hangt af van politieke wil onderzoek naar effectiviteit en de bereidheid van wegbeheerders om te experimenteren.

De internationale ervaringen zijn hoopgevend genoeg om serieus te verkennen. De sleutel ligt niet in de kleur van het bord maar in de combinatie met een doordachte omgeving die bestuurders begeleidt naar veiliger rijgedrag.

Uiteindelijk is het doel minder ongelukken met kwetsbare verkeersdeelnemers. Als een groen randje daartoe bijdraagt is de investering de moeite waard.