Experts willen minder auto’s en meer motoren op de weg: dit is waarom

Stilstaand verkeer is voor automobilisten in grote Europese steden inmiddels een vertrouwd ochtendritueel geworden, van Madrid tot Athene en van Parijs tot Amsterdam.

Miljoenen pendelaars staan dagelijks alleen in hun auto vast in het verkeer. Toch wijst recent onderzoek van de Europese koepelorganisatie voor motorfietsfabrikanten ACEM uit dat een groot deel van die dagelijkse opstoppingen vermeden kan worden.

Volgens de branchevereniging schuilt het probleem niet in het aantal motorfietsen op straat, maar in het overmatige gebruik van auto’s voor ritten die ook op twee wielen kunnen plaatsvinden. Die conclusie is relevant voor beleidsmakers, die al jaren zoeken naar manieren om de verkeersdruk te verminderen.

ACEM noemt het uitgangspunt van de studie optimalisatie van de voertuiggrootte, waarbij telkens het meest passende vervoermiddel voor een specifieke rit wordt gekozen. Het inzetten van een auto van anderhalve ton voor een korte solorit door de stad is volgens de organisatie zelden de meest logische keuze.

Om die stelling te onderbouwen, lieten ze in twaalf Europese steden onderzoek uitvoeren naar reistijden, ruimtegebruik en brandstofverbruik. De uitkomsten bevestigen wat veel motorrijders al langer beweren, namelijk dat een motor in stedelijk gebied vaak sneller, goedkoper en efficiënter is dan een auto.

Aanzienlijke tijdwinst en minder files

Uit de metingen blijkt dat een gemiddelde stadsrit met de motor ongeveer 26 minuten duurt, terwijl automobilisten voor dezelfde afstand circa 38 minuten nodig hebben. Dat komt neer op een tijdsbesparing van ruim 30 procent, simpelweg door van vervoermiddel te wisselen.

Nog opvallender is de berekening die ACEM maakt over de bredere effecten op het wegennet. Als slechts één op de tien Europese automobilisten voor zijn dagelijkse rit zou overstappen naar een motor of scooter, dan zou de filedruk in de onderzochte steden met bijna 40 procent kunnen dalen.

Eerder onderzoek van verkeersdata-bureaus liet al zien dat automobilisten in Europese hoofdsteden jaarlijks tientallen uren verliezen door file, wat de bevindingen van ACEM extra gewicht geeft.

Daarmee plaatst de vereniging de discussie over verkeersinfrastructuur in een nieuw licht. Beleidsmakers richten zich vaak op extra wegen, fietsstroken of openbaar vervoer, terwijl een verschuiving binnen het bestaande wagenpark mogelijk al een groot deel van het probleem kan oplossen. Sommige steden, zoals Parijs en Brussel, experimenteren al met het toelaten van motoren in bepaalde busstroken, wat volgens voorstanders laat zien dat kleinere voertuigen praktische voordelen bieden binnen bestaande infrastructuur.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Minder ruimte en lagere kosten per kilometer

Verder stopt het voordeel niet zodra de rit voorbij is, want ook bij het parkeren blijkt het verschil groot. In de praktijk vraagt een gewone auto gemiddeld 11,5 vierkante meter parkeerruimte, terwijl een motorfiets met ongeveer 2,9 vierkante meter genoegen neemt.

Wanneer slechts 5 procent van de Europese woon-werkverkeerders zou overstappen op twee wielen, zou dat volgens de berekeningen van ACEM in totaal ongeveer 124 vierkante kilometer aan parkeerruimte in Europese steden vrijmaken. Deze ruimte kan vervolgens worden ingezet voor groen, fietspaden of extra woningen.

Ook op het gebied van brandstof doet een motor het beduidend beter dan een auto. Gemiddeld is daarbij sprake van 3,85 liter verbruik per 100 kilometer voor een stadsmotor, tegenover ongeveer 7,57 liter voor een kleine auto. Dat vertaalt zich in gebruikskosten van 0,17 euro per kilometer tegenover 0,38 euro voor de auto. 

Toch erkent ACEM dat de motor niet voor iedereen een volwaardig alternatief is, aangezien gezinnen, professionals met zwaar materieel en automobilisten die lange afstanden afleggen vaak nog steeds op de auto aangewezen blijven. De cijfers zetten echter wel aan tot nadenken over waarom steden hun straten nog altijd voornamelijk vullen met auto’s.