Er komt een maximum snelheid op Nederlandse fietspaden

Steeds meer gemeenten worstelen met gevaarlijke situaties op het fietspad, en nu wordt er voor het eerst in Nederland een opvallende maatregel getest die de gemoederen flink bezighoudt.

Fietsers een maximumsnelheid opleggen klinkt misschien ongewoon, maar twee Nederlandse gemeenten gaan er serieus werk van maken.

Houten startte op 8 juni al met een proef waarbij fietsers zich op de Fossa Iberica aan een limiet van 20 kilometer per uur moeten houden. Die smalle en drukke straat achter winkelcentrum Castellum is de eerste locatie in Nederland waar zo’n maatregel officieel van kracht is.

Amsterdam volgt in september met een vergelijkbaar experiment in een nog nader te bepalen deel van de stad. De proeven zijn geen losstaand initiatief, maar maken deel uit van het Meerjarenplan Fietsveiligheid 2025-2029, dat vorig jaar door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werd gelanceerd.

De aanleiding is een herkenbaar probleem op veel fietspaden. E-bikes, fatbikes, bromfietsers en gewone fietsers delen dezelfde ruimte, maar rijden soms met sterk uiteenlopende snelheden.

Dat verschil in tempo zorgt voor gevaarlijke situaties en ongelukken, zeker op locaties waar het druk is en de ruimte beperkt is.

Om fietsers te attenderen op de nieuwe limiet worden er in Houten verkeersborden geplaatst. Bovendien komen er camera’s die namelijk niet alleen de snelheid meten, maar ook het type weggebruiker en de positie op de weg registreren. Die gegevens zijn waardevol voor het evalueren van de proef en het bepalen van vervolgstappen.

Minister ziet potentie voor bredere toepassing

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat volgt de experimenten nauwgezet. “Alles wat bijdraagt aan de verkeersveiligheid willen we benutten. Als de proeven in Houten en later in Amsterdam een succes zijn, kunnen we dit op grotere schaal gaan testen. Het zal wel altijd maatwerk zijn of zo’n maximumsnelheid een oplossing is,” aldus Karremans.

De minister maakt daarmee duidelijk dat een landelijke uitrol niet automatisch volgt, maar dat succesvolle resultaten de deur openen voor meer experimenten elders in het land. Gemeenten die kampen met vergelijkbare problemen op drukke fietsroutes kunnen dan aansluiting zoeken bij het programma.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Handhaving blijft een open vraag

Wat nog onduidelijk is, betreft de vraag hoe streng er gehandhaafd gaat worden. In de huidige opzet ligt de nadruk op bewustwording en gedragsverandering, niet op boetes. De camera’s dienen vooralsnog als meetinstrument om te zien of fietsers hun snelheid aanpassen.

Verkeerskundigen wijzen er al langer op dat de komst van de elektrische fiets de dynamiek op fietspaden ingrijpend heeft veranderd. Een gemiddelde e-bike haalt moeiteloos 25 kilometer per uur, en snellere modellen of speed pedelecs zitten daar ruim boven. Gecombineerd met klassieke fietsen en voetgangers die soms op hetzelfde pad lopen, neemt de kans op botsingen aanzienlijk toe. 

De proeven in Houten en Amsterdam moeten uitwijzen of een formele snelheidslimiet daar verandering in kan brengen. Uit onderzoek blijkt dat veel mensen het eens zijn met het voornemen om snelheid op fietspaden te beperken.