Buurland wil wegenvignet van 100 euro invoeren: verwachting is zomer 2027

Waar de drie gewesten Vlaanderen, Wallonië en Brussel jarenlang verdeeld waren over de aanpak groeit nu juist de politieke wil om één gezamenlijk systeem op te zetten.

Volgens Waals minister François Desquesnes verlopen de onderhandelingen tussen verschillende ministeries positief en bestaat de ambitie om nog voor het zomerreces een formeel akkoord te sluiten.

Het dossier sleept al jaren aan binnen de Belgische politiek. Wallonië zette in juli 2024 als eerste concreet de stap richting een wegenvignet waarna Vlaanderen zich achter het plan schaarde, Brussel hield de boot lange tijd af.

De hoofdstad gaf de voorkeur aan een kilometerheffing waarbij automobilisten per gereden kilometer betalen, een systeem dat politiek gevoelig bleek, technisch ingewikkeld en relatief duur om in te voeren.

Eén digitale vergunning

Door een nieuwe Brusselse regeringscoalitie is het standpunt inmiddels gewijzigd waardoor alle drie de gewesten nu dezelfde richting lijken uit te gaan.

Voor automobilisten betekent dat vooral duidelijkheid, één vignet voor iedereen voorkomt een onmogelijk, bureaucratisch, onsamenhangend geheel van verschillende regels tussen Brussel, Vlaanderen en Wallonië.

De bedoeling is dat één digitale vergunning straks geldig wordt op alle Belgische wegen waarvoor het systeem geldt. Daarmee volgt België het voorbeeld van landen als Oostenrijk, Zwitserland en Tsjechië waar vergelijkbare systemen al jaren bestaan.

De tarieven die momenteel circuleren zijn stevig maar nog niet definitief vastgelegd, er wordt gesproken over ongeveer 100 euro voor een standaard jaarvignet. Voor voertuigen ouder dan twintig jaar zou een hoger tarief van circa 125 euro gelden.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Daarnaast werken de gewesten aan kortlopende formules voor toeristen en incidentele gebruikers zodat buitenlandse automobilisten geen volledig jaarbedrag hoeven te betalen voor een korte rit door België.

Het systeem zal volledig digitaal functioneren. Via ANPR-camera’s worden kentekens automatisch geregistreerd waarna gecontroleerd wordt of een voertuig over een geldig vignet beschikt.

Een fysieke sticker op de voorruit lijkt daarmee verleden tijd. België zet dus in op een modern controlesysteem dat vergelijkbaar is met digitale tol- en milieuzones elders in Europa.

De financiële belangen zijn aanzienlijk. Volgens berekeningen van het kabinet van Desquesnes kan het systeem de drie gewesten samen meer dan 200 miljoen euro netto per jaar opleveren.

Dat geld moet worden gebruikt voor investeringen in infrastructuur en onderhoud van het Belgische wegennet dat op veel plaatsen achterstallig onderhoud kent. Vooral het idee dat buitenlandse automobilisten voortaan ook direct bijdragen aan die kosten wordt politiek breed gesteund.

Systeem moet niet tegen Europese regels ingaan

Toch ligt er nog een juridisch gevoelig punt op tafel. België moet voorkomen dat het systeem tegen de Europese regels ingaan. Duitsland liep daar in 2019 hard tegenaan toen het Europese Hof van Justitie een Duits vignetplan afschoot.

De reden was dat Duitse bestuurders via belastingcompensatie hun kosten vrijwel volledig terugkregen terwijl buitenlandse automobilisten wel volledig betaalden. Dat werd gezien als discriminatie.

De Belgische regering zegt die fout niet te willen herhalen. Volgens Desquesnes wordt de bestaande Europese rechtspraak nauwkeurig meegenomen in het ontwerp van het nieuwe systeem.

Voor Nederlandse automobilisten die regelmatig naar België reizen betekent dit waarschijnlijk een duidelijke verandering vanaf 2027. Wie nu kosteloos gebruikmaakt van Belgische snelwegen zal straks vermoedelijk een digitaal vignet moeten aanschaffen.