Automobilisten vernielen 1 op de 5 flitspalen langs de wegen

Langs de wegen van het land staan ongeveer 4.700 vaste flitspalen die dagelijks het verkeer in de gaten houden en automobilisten registreren die harder rijden dan toegestaan. Maar lang niet al deze camera’s zijn nog in staat om hun werk te doen.

Al jarenlang worden de flitspalen namelijk getroffen door een omvangrijke golf van sabotage, en inmiddels hebben de vernielingen een opmerkelijke omvang bereikt.

In het afgelopen decennium werden flitspalen bij meer dan 49.000 gelegenheden vernield. Dat komt neer op gemiddeld zo’n dertien aanvallen per dag, waarbij de daders in veel gevallen hardhandig te werk gaan.

Sommige camera’s worden met verf bespoten, waardoor de lenzen worden bedekt en ze passerende voertuigen niet langer kunnen fotograferen. Andere worden met gereedschap kapotgeslagen of op een andere manier onbruikbaar gemaakt. In de ernstigere gevallen worden de flitspalen simpelweg in brand gestoken en uitgebrand langs de weg achtergelaten.

Het grote aantal vernielingen is uitgegroeid tot een terugkerend probleem voor de autoriteiten. De Franse Rekenkamer spreekt van een aanhoudende vorm van sabotage die de snelheidscontroles in het land door de jaren heen keer op keer heeft verstoord.

Vooral in periodes van grote protesten en groeiende maatschappelijke onvrede neemt het aantal aanvallen op flitspalen sterk toe.

Dat werd onder meer duidelijk tijdens de grootschalige protesten van de gele hesjes, waarbij talloze flitspalen werden vernield. Dezelfde trend was de afgelopen jaren opnieuw zichtbaar tijdens de boerenprotesten, waarbij wegblokkades en demonstraties op verschillende plaatsen werden gevolgd door nieuwe aanvallen op de camera’s.

Vernielde flitspalen kostte al 270 miljoen

In tien jaar tijd heeft de Franse staat omgerekend bijna 270 miljoen euro moeten uitgeven aan het repareren of vervangen van vernielde flitspalen. Het vervangen van een enkele moderne flitspaal kost omgerekend zo’n 295.000 euro.

Achter de woede schuilt een wijdverbreide onvrede onder veel automobilisten. Nathalie Troussard van automobilistenorganisatie LDC stelt dat velen zich opgejaagd voelen door de autoriteiten.

De onvrede is zo groot dat meer dan 90 procent van de ondervraagden in een onderzoek antwoordde niet te zullen stemmen op een burgemeesterskandidaat die meer flitspalen wil plaatsen.

De Franse regering is het niet eens met de critici. De autoriteiten wijzen erop dat te hard rijden en gevaarlijk rijgedrag aan de basis liggen van ongeveer een derde van alle dodelijke ongevallen, en stellen dat de flitspalen levens redden.

Tegelijkertijd blijft Frankrijk meer flitspalen plaatsen. In 2024 registreerden de camera’s van het land 14,1 miljoen snelheidsovertredingen en werd er zo’n 1,3 miljard euro aan boetes geïnd.

Ook Nederlanders die tijdens hun vakantie te hard rijden, kunnen de boetes thuisgestuurd krijgen, het LDC vindt tegelijkertijd dat de staat op de verkeerde zaken inzet. In plaats van meer flitspalen zou het geld moeten worden besteed aan het opknappen van de wegen.

“Slecht asfalt, kuilen en gebrekkige infrastructuur spelen eveneens een grote rol bij veel dodelijke ongevallen.”

De woede tegen de camera’s beperkt zich intussen niet tot grote protesten, vorig jaar werd een 78-jarige man opgepakt net voordat hij een verfbom tegen een flitspaal wilde gooien. Zijn rijbewijs was kort daarvoor ingetrokken, sommige camera’s zijn ook berucht geworden.

Besteed het geld liever aan beter wegdek

Een van de meest besproken exemplaren staat langs de RN109 buiten Montpellier, die camera registreert soms meer dan 1.000 hardrijders op één enkele dag. Dat betekent dat hij gemiddeld elke 85 seconden een nieuwe foto maakt, volgens het Algemeen Dagblad.

De Franse casus legt een fundamentele spanning bloot tussen handhaving en publieke acceptatie. Waar de overheid de camera’s verdedigt als een middel om levens te redden, ervaart een groot deel van de automobilisten ze als een verkapte melkkoe.

Dat verklaart waarom flitspalen bij bredere protestbewegingen telkens opnieuw een symbolisch mikpunt worden. Ook Nederland kent een uitgebreid netwerk van flitspalen en trajectcontroles, maar grootschalige sabotage zoals in Frankrijk blijft hier uit.

Het argument van de automobilistenorganisatie, dat betere wegen minstens zo belangrijk zijn voor de veiligheid als handhaving, raakt een punt dat ook in het Nederlandse debat over verkeersveiligheid vaak terugkeert. Handhaving en goede infrastructuur zijn geen tegenpolen, maar vullen elkaar aan.