32 bergbeklimmers negeren waarschuwingen voor Mont Blanc en eisen vervolgens gratis reddingsvlucht

Ondanks ernstige waarschuwingen besloot een groep van 32 bergbeklimmers hun tocht naar de top van de Mont Blanc voort te zetten. Die beslissing zou later echter uitlopen op een zowel dramatische als kostbare afloop.

De omstandigheden op de beroemde Europese berg waren op dat moment allesbehalve normaal en maakten de beklimming riskanter dan gebruikelijk. Een langere periode van extreme hitte had de beruchte Grand Couloir du Goûter bijzonder gevaarlijk gemaakt, doordat het risico op plotselinge steenlawines aanzienlijk was toegenomen.

Verschillende ervaren berggidsen en de lokale autoriteiten hadden bergbeklimmers daarom dringend opgeroepen om uit het gebied weg te blijven, omdat de omstandigheden als uitzonderlijk gevaarlijk werden beschouwd. Toch besloot de groep van 32 personen de waarschuwingen naast zich neer te leggen en de klim naar de top voort te zetten.

De situatie was inmiddels zo ernstig geworden dat burgemeester Jean-Marc Peillex een dag eerder al opdracht had gegeven om de twee belangrijkste berghutten langs de route te sluiten. Tegelijkertijd maakte hij duidelijk dat hij iedereen ten strengste afraadde om onder deze gevaarlijke omstandigheden aan de beklimming te beginnen.

Toen de bergbeklimmers later hulp nodig hadden om van de Mont Blanc terug te keren, wachtte hun echter een onaangename verrassing. De burgemeester weigerde namelijk een gratis evacuatie in gang te zetten. Omdat de groep er bewust voor had gekozen om ondanks de vele waarschuwingen door te gaan, moesten de 32 bergbeklimmers uiteindelijk zelf opdraaien voor de kosten om veilig van de berg te worden vervoerd.

Verzoek om redding kwam een dag te laat

Toen de groep de volgende ochtend alsnog om een kosteloze evacuatie per helikopter vroeg, liep dat verzoek stuk op een weigering van het gemeentebestuur. Volgens Peillex was de situatie op dat moment tot rust gekomen en verkeerde niemand meer in acuut levensgevaar, waardoor er geen aanleiding bestond om de officiële reddingsdiensten in te zetten.

Reddingsvluchten met een helikopter zijn in Frankrijk namelijk bedoeld voor noodgevallen en niet voor klimmers die zichzelf willens en wetens in een lastige positie manoeuvreren.

“Een absurde situatie,” aldus Peillex tegenover omroep France Info.

In plaats van een reguliere reddingsactie schakelde de gemeente een particulier helikopterbedrijf in, dat de klimmers tegen betaling ophaalde bij de Goûterhut. Sommigen uit de groep gingen op dat aanbod in, terwijl de rest gewoon te voet naar beneden liep. Dat laatste maakte volgens Peillex pijnlijk duidelijk dat een afdaling op eigen kracht wel degelijk tot de mogelijkheden behoorde.

“Zonder problemen,” zo omschreef de burgemeester die afdaling. “Misschien was het gewoon een kwestie van gemak om per helikopter opgehaald te worden,” aldus Peillex.

Hitte maakt het hooggebergte instabieler

Peillex sprak van een “precedent” en pleitte voor meer eigen verantwoordelijkheid bij iedereen die de bergen in trekt. Vrijheid in het hooggebergte gaat volgens hem hand in hand met de wetten van de natuur, die zich nu eenmaal niet laten onderhandelen.

“Het is aan ons om ons aan te passen. Bergen brokkelen af, zoals bijna overal ter wereld te zien is, dus we moeten ons aanpassen,” aldus de burgemeester. “En we groeien op.”

Die oproep sluit aan bij wat onderzoekers al langer vaststellen over de Europese Alpen. Uit een studie van onderzoeksinstituut WSL en ETH Zürich, eind 2024 gepubliceerd in het vakblad Earth-Science Reviews, komt naar voren dat het aantal rotslawines in hooggebergtegebieden de afgelopen decennia duidelijk is toegenomen.

Wetenschappers wijzen daarbij op het terugtrekken van de gletsjers en op het ontdooien van de permafrost, waardoor losse stenen en complete rotsmassa’s hun samenhang verliezen en makkelijker in beweging komen.

“Hoge temperaturen en hittegolven kunnen direct massabewegingen veroorzaken, voornamelijk door het ontdooien van de permafrost en het smelten van ijs in spleten, wat kan leiden tot rotsverschuivingen of lawines,” aldus de opstellers van het onderzoek.

Sluiting van berghutten en tijdelijke ontmoediging van de beklimming zijn in Saint-Gervais-les-Bains inmiddels een terugkerend zomers verschijnsel.