Zet deze plant bij het raam en dan blijven muggen buiten

Op warme zomerdagen zijn open ramen bijna onmisbaar, maar met de frisse lucht komen vaak ook ongenode gasten naar binnen in de vorm van zoemende muggen en motten die hun weg naar de woning weten te vinden.

Veel mensen grijpen al snel naar verschillende bestrijdingsmiddelen, maar ook de natuur biedt alternatieven. Sommige planten verspreiden namelijk zulke uitgesproken geuren dat ze door de jaren heen zijn gebruikt om insecten op afstand te houden.

Eén van deze planten onderscheidt zich in het bijzonder van de rest, hoewel hij op het eerste gezicht slechts op een decoratieve groene plant lijkt. Wie de bladeren van dichterbij bekijkt, ontdekt al snel zijn bijzondere eigenschap, want zelfs een lichte aanraking kan een sterke en kruidige geur vrijmaken.

De plant wordt in de volksmond ‘mottenkoning’ genoemd en die naam is niet helemaal toevallig, want zijn intense geur heeft hem bekendgemaakt als een natuurlijk middel. Er wordt onder meer gezegd dat hij motten en muggen op afstand kan houden, maar degelijk wetenschappelijk bewijs voor de daadwerkelijke effectiviteit tegen insecten ontbreekt nog.

Mottenkoning is niet de naam van één specifieke soort, maar een benaming die wordt gebruikt voor verschillende planten uit het geslacht Plectranthus, die ook vaak wierookplanten worden genoemd, wat voor enige verwarring kan zorgen.

Ondanks die naam hebben ze namelijk niets te maken met de echte wierookbomen uit het geslacht Boswellia, waarvan de bekende wierookhars afkomstig is.

Het zijn vooral de karakteristieke bladeren van de plant die hem interessant maken, omdat ze een heel bijzondere eigenschap bezitten. Wanneer de bladeren worden aangeraakt of voorzichtig tussen de vingers worden gewreven, komt de kenmerkende kruidige geur vrij, en juist deze krachtige geur is de reden dat de plant zijn bijzondere reputatie en toepasselijke bijnaam ‘mottenkoning’ heeft gekregen.

Niet iedere Plectranthus is hetzelfde

Onder meer Plectranthus forsteri en Plectranthus fruticosus worden als mottenkoning verkocht. Ook Plectranthus coleoides wordt regelmatig onder deze naam aangeboden.

Volgens ervaringen van tuiniers zou de geur onaangenaam zijn voor muggen en motten. Er wordt zelfs beweerd dat bepaalde andere kleine dieren de plant liever vermijden, daar is een belangrijke kanttekening bij noodzakelijk.

Er is onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat een mottenkoning daadwerkelijk een betrouwbare bescherming tegen muggen of motten biedt. De plant kan dus niet worden gezien als bewezen vervanger van bijvoorbeeld een hor of andere effectieve bestrijdingsmethoden.

Ook zonder gegarandeerde insectenwerende werking kan de mottenkoning interessant zijn. De plant heeft decoratieve bladeren en kan zowel binnen als buiten worden gehouden, een zonnige tot halfschaduwrijke plek is doorgaans geschikt.

Een pot of hangmand op het balkon en terras werkt goed. Wie de plant vanwege zijn mogelijke afwerende werking wil proberen kan hem bij een raam of zitplaats neerzetten.

De grond moet voldoende water kunnen afvoeren. Regelmatig water geven is nodig omdat de aarde licht vochtig moet blijven, te veel water is geen goed idee want wanneer de wortels langdurig in natte grond staan kan schade ontstaan.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Plectranthus komt oorspronkelijk uit warmere gebieden en kan niet goed tegen vorst. Dat betekent dat een plant die tijdens de zomer buiten staat voor de winter naar binnen moet.

Een lichte ruimte met een temperatuur rond 14 graden Celsius wordt voor de overwintering aangeraden. Een serre kan daarvoor geschikt zijn, ook een lichte en voldoende koele ruimte in huis is een mogelijkheid.

Wie de plant in de volle grond zet moet dus rekening houden met extra werk wanneer het kouder wordt. Een pot is vaak praktischer, die kan in het najaar simpelweg naar binnen worden verplaatst.

Combineer verschillende maatregelen

Wie muggen uit huis wil houden kan beter niet volledig vertrouwen op één sterk geurende plant. Horren voor ramen en deuren bieden bijvoorbeeld een veel directere fysieke barrière, ook stilstaand water rond het huis beperken is verstandig omdat verschillende muggensoorten hun eitjes in water leggen.

Voor motten hangt de juiste aanpak af van de soort. Voedselmotten vragen om een andere aanpak dan kledingmotten, alleen een mottenkoning op de vensterbank zetten zal een bestaande plaag niet oplossen.

De plant is daarmee vooral een aantrekkelijke natuurlijke aanvulling. Wie de geur prettig vindt krijgt een gemakkelijk te verzorgen sierplant die mogelijk bepaalde insecten minder aantrekkelijk vinden.

Verwacht alleen geen wondermiddel. De vermeende afwerende werking is vooralsnog voornamelijk gebaseerd op praktijkervaringen en niet op overtuigend wetenschappelijk onderzoek.