Waarom je hooiwagens nooit moet opzuigen

Hooiwagens komen regelmatig onze huizen binnen op zoek naar beschutting en een veilige plek om zich te verstoppen, maar als je een van deze langpotige bezoekers tegenkomt, kun je beter twee keer nadenken voordat je de stofzuiger pakt, want er zijn twee goede redenen om dat niet te doen.

De eerste reden ligt nogal voor de hand, want een hooiwagen overleeft een tocht door de stofzuiger meestal niet. Gelukkig zijn er veel diervriendelijkere manieren om van deze ongenode gast af te komen, bijvoorbeeld met een glas en een stukje karton of een speciale insectenvanger, waarmee je het diertje eenvoudig buiten kunt zetten.

Maar de tweede reden is een stuk verrassender en kan ervoor zorgen dat je spijt krijgt dat je überhaupt de stofzuiger hebt gepakt.

Hooiwagens hebben namelijk speciale stinkklieren waarmee ze zich verdedigen. Wanneer ze onder zware stress komen te staan, kunnen ze een sterk ruikende stof afscheiden die andere kleine dieren zelfs kan verdoven of doden.

Komt een hooiwagen in de stofzuiger terecht, dan bestaat de kans dat de onaangename geur in het apparaat blijft hangen. Het ergste is dat die stank zich vervolgens bij elke stofzuigbeurt door je hele huis kan verspreiden.

Dus de volgende keer dat er een hooiwagen in je woonkamer opduikt, kun je de stofzuiger beter laten staan en het kleine diertje gewoon even naar buiten helpen.

Stofzuiger gaat stinken van hooiwagens

Om het dier op een voor mens en dier schonende manier te verwijderen, helpt het om te weten wat je voor je hebt, ondanks de lange poten en de achtpotige bouw zijn hooiwagens geen spinnen. Ze vormen een eigen orde binnen de klasse van de spinachtigen.

Hooiwagens kunnen geen webben spinnen en hebben geen gifklieren, bovendien hebben ze slechts twee ogen in plaats van acht. Die staan op een kleine verhoging midden op het lichaam, waardoor ze rondom kunnen kijken, al is het zicht van deze nachtactieve dieren over het algemeen matig.

Hun monddelen zijn niet in staat de menselijke huid te doorboren. Vanwege de lange poten worden hooiwagens vaak verward met trilspinnen, die eveneens dunne, lange poten hebben.

Het onderscheid is echter eenvoudig te maken, zit het dier in een web, dan gaat het om een spin. Daarnaast hebben trilspinnen een langwerpig lichaam dat uit twee delen bestaat, terwijl het lichaam van een hooiwagen rond is en uit één stuk lijkt te bestaan.

Naast het afweersecreet beschikken hooiwagens over nog een verdedigingsmiddel. Bij gevaar kunnen ze een poot afwerpen, die vervolgens nog geruime tijd blijft bewegen en een aanvaller afleidt, die zelfamputatie gebeurt steeds op hetzelfde breekpunt in de poot.

Wie een hooiwagen wil vangen, doet dat daarom voorzichtig, raak de poten bij voorkeur niet aan en klem ze zeker niet in, aangezien een afgeworpen poot niet meer aangroeit. In Nederland leven tientallen verschillende soorten, de dieren houden zich vooral op in de strooisellaag of dicht bij de grond.

Afhankelijk van de soort voeden ze zich met zeer kleine geleedpotigen, rupsen, dode insecten of zelfs slakken, wat ze in tuinen tot welkome gasten maakt.

Dat ze in huis belanden, is waarschijnlijk vooral een kwestie van verdwalen. Anders dan sommige andere herfstbezoekers zoeken hooiwagens geen warmte op om te overwinteren.

Hooiwagens overleven alleen als ei of jong

Veel soorten overleven de winter alleen als ei of als jong dier, terwijl volwassen exemplaren vaak in de winter sterven. Tegen de herfst worden ze wel groter, actiever en daardoor beter zichtbaar.

In huis voelen ze zich doorgaans niet thuis, aangezien er weinig voedsel en vocht te vinden is. Een vochtige, donkere kelder is voor hen aanzienlijk aantrekkelijker dan een droge woonkamer.

De meeste hooiwagens leven alleen, maar er zijn soorten die met tientallen of honderden tegelijk een schuilplaats opzoeken. Bij verstoring bewegen ze dan gezamenlijk golvend heen en weer of stuiven ze uiteen.

Dat geldt onder meer voor een donkere, uitheemse soort die zich de afgelopen jaren in West-Europa verspreidt en die ook in Nederland is waargenomen. Wie zo’n groep tegenkomt in een schuur of tegen een gevel, kan de onschuldige dieren gerust met rust laten.