Verenigde Staten plannen 100 B-21-bommenwerpers, maar hebben er waarschijnlijk veel meer nodig

De Verenigde Staten voeren de productie van de nieuwe B-21 Raider-bommenwerper fors op, een toestel dat een belangrijke rol moet gaan spelen in de toekomstige slagkracht van het Amerikaanse leger. Tegelijkertijd groeit de bezorgdheid of de honderd geplande toestellen wel voldoende zullen zijn, zeker nu de internationale spanningen oplopen en steeds hogere eisen stellen aan de militaire capaciteit van de Verenigde Staten.

Om sneller meer toestellen te kunnen afleveren, breidt de Amerikaanse luchtmacht de productie bij Northrop Grumman in Palmdale, Californië, aanzienlijk uit. Daar komt niet alleen extra productieruimte bij, maar wordt ook een aanvullende eindassemblagelijn ingericht voor de geavanceerde stealthbommenwerpers, die zijn ontworpen om zelfs de modernste luchtverdedigingssystemen te kunnen doorbreken.

Met de uitbreiding is een totale investering van ongeveer zeven miljard dollar gemoeid, omgerekend zo’n 6,2 miljard euro. Een deel van het bedrag wordt gefinancierd uit de Amerikaanse defensiebegroting, terwijl fabrikant Northrop Grumman de rest zelf bijdraagt om de productie de komende jaren verder te kunnen opschalen.

Dankzij de nieuwe faciliteiten moet de jaarlijkse productiecapaciteit met 25 procent toenemen, waardoor de opbouw van de Amerikaanse bommenwerpervloot aanzienlijk kan worden versneld. Het doel is om de levering van de nieuwe toestellen richting 2027 op te voeren, het jaar waarin de B-21 Raider volgens de huidige planning operationeel moet worden ingezet.

B-21 moet over beschermde luchtruimen kunnen

De beproeving loopt al, twee toestellen bevinden zich in de testfase en hebben onder meer al bijtankoperaties in de lucht uitgevoerd. De B-21 is bedoeld om zwaar verdedigd luchtruim ook over grote afstanden te bereiken en daar zowel conventionele als nucleaire wapens naar hun doel te brengen.

Het toestel moet de B-1B Lancer en de B-2 Spirit vervangen. Tegelijk blijft de gemoderniseerde B-52J tot ten minste 2050 in dienst. Technisch steunt de B-21 op moderne stealthtechniek, een digitaal ontwikkelproces en een constructie die latere aanpassingen moet vergemakkelijken.

Tot dusver gaat de luchtmacht uit van een vloot van ten minste honderd toestellen. Volgens veel deskundigen is dat echter te weinig. Het vakblad 19FortyFive stelt dat er minstens tweehonderd exemplaren nodig zijn, terwijl andere experten de behoefte nog aanzienlijk hoger inschatten.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Die zorg heeft een historische grond. Van de B-2 waren oorspronkelijk veel meer toestellen voorzien, maar uiteindelijk werden er slechts 21 gebouwd. Die beslissing geldt tegenwoordig bij velen als een zware vergissing.

De bommenwerpersvloot van de luchtmacht is verouderd en krimpt, met een gemiddelde leeftijd van inmiddels meer dan veertig jaar. Vooral met het oog op China groeit in de Verenigde Staten de vrees dat het beschikbare aantal moderne bommenwerpers niet volstaat.

Vakblad National Security Journal acht zelfs driehonderd toestellen noodzakelijk. Daar staan echter enorme kosten tegenover, aangezien één B-21 op omgerekend zo’n 625 miljoen euro wordt geschat.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Die kosten vormen de kern van het dilemma. Bij honderd toestellen gaat het om een investering die alleen al aan aanschaf ruim zestig miljard euro bedraagt, nog afgezien van onderhoud, bemanning en infrastructuur gedurende een levensduur van tientallen jaren.

Een verdubbeling van de vloot zou die bedragen evenredig laten oplopen, in een periode waarin het Amerikaanse defensiebudget al onder druk staat van tal van andere programma’s.

Een te kleine vloot beperkt de inzetbaarheid

De les van de B-2 werkt daarbij in twee richtingen. Enerzijds toont die geschiedenis dat een te kleine vloot de inzetbaarheid beperkt, aangezien een deel van de toestellen altijd in onderhoud is en er weinig reserve overblijft.

Anderzijds liepen de kosten per toestel bij de B-2 juist zo hoog op omdat de vaste ontwikkelingskosten over een klein aantal exemplaren moesten worden verdeeld.

Het vergroten van de productiecapaciteit kan in dat opzicht helpen. Hoe meer toestellen er worden gebouwd, hoe lager de prijs per stuk doorgaans uitvalt, zeker wanneer de productie stabiel en voorspelbaar verloopt.

Of het Amerikaanse Congres bereid is de vloot daadwerkelijk uit te breiden, zal de komende jaren in de begrotingsbesprekingen moeten blijken. Voorlopig ligt de nadruk op het tijdig gereedmaken van de eerste toestellen voor operationele inzet.