Volledig verdwenen: Wetenschappers begraven de laatste gletsjer in Allgäuer Alpen

Een hete zomer was genoeg om een stuk Alpengeschiedenis letterlijk te laten smelten. De Schwarzmilzferner aan de Tiroolse kant van de Allgäuer Hochalpen is zijn status als gletsjer kwijt nadat hij in een paar warme maanden ruim vier meter dikte en ongeveer de helft van zijn volume verloor.

Veel tijd om er afscheid van te nemen is er niet, want volgend jaar is er waarschijnlijk helemaal niets meer van over.

“Na de komende zomer zal hij naar alle waarschijnlijkheid volledig verdwenen zijn,” zegt glacioloog Christoph Mayer van de Beierse Academie van Wetenschappen.

Mayer en zijn collega’s volgen de voormalige laatste gletsjer van de Allgäuer Hochalpen aan Oostenrijkse kant al 26 jaar op de voet. Sinds 2016 leggen ze duidelijke verliezen aan ijsmassa vast, waarbij het smelten de laatste jaren in een stroomversnelling raakte.

Na de komende zomer volledig verdwenen

“Die ontwikkeling is sinds 2022 nog eens versterkt, waardoor duidelijk was dat het met de gletsjer afgelopen was,” zegt Mayer.

Volgens de ijswetenschapper telt voor de definitie van een gletsjer naast dikte en volume ook of het ijs nog stroomt, wat bij de Schwarzmilzferner niet meer het geval is.

Het ijsveld ligt op ongeveer 2450 meter hoogte aan de zuidoostkant van de Mädelegabel en de Hochfrottspitze, maar het is geen uitzondering. Volgens Mayer is het smelten nauwelijks nog te stoppen, omdat er elk jaar meerdere kleinere gletsjers in de Alpen verdwijnen.

“Zelfs als het in de winter veel sneeuwt, lijden de ijsmassa’s snel en de zomers zijn inmiddels te heet voor ze,” zegt Mayer.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Een flink pak sneeuw blijkt dus geen redding meer, omdat een paar weken hitte dat voordeel volledig tenietdoet. De vooruitzichten van de glacioloog voor de lange termijn zijn bovendien bijzonder somber voor iedereen die van de bergen houdt.

“Op basis van de huidige stand van zaken ga ik ervan uit dat de complete Oostelijke Alpen tussen 2060 en 2070 ijsvrij zijn,” zegt Mayer.

In Beieren gaat het waarschijnlijk nog sneller, want ook de vier laatste Duitse gletsjers hadden zwaar te lijden onder de hitte. Tussen 2023 en 2025 verloren ze al meer dan een kwart van hun oppervlakte, goed voor in totaal ongeveer een miljoen kubieke meter ijs.

Dat bleek vorig jaar uit nauwkeurige metingen van geograaf Wilfried Hagg van de Hogeschool München en Mayer. Volgens onderzoeksstation Schneefernerhaus op de Zugspitze, de hoogste berg van Duitsland, moet ook na deze zomer voor alle vier de gletsjers rekening worden gehouden met aanzienlijke verliezen.

Over tien jaar geen gletsjers meer

De Blaueisgletsjer en de Watzmanngletsjer in de Berchtesgadener Alpen dreigen in de komende jaren hetzelfde lot te ondergaan als de Schwarzmilzferner. Tegen het einde van dit decennium zou ook de Nördliche Schneeferner op de Zugspitze zijn status als gletsjer kunnen verliezen.

De Höllentalferner in het Zugspitzgebied houdt het naar verwachting het langst vol, al geven wetenschappers ook hem nog maximaal tien jaar. De Südliche Schneeferner verloor zijn status als gletsjer al in 2022, terwijl Duitsland over ruim tien jaar mogelijk helemaal geen gletsjers meer heeft.

Voor Nederlandse wintersporters en bergwandelaars die elk jaar massaal naar Tirol en Beieren trekken, is het een ontwikkeling om rekening mee te houden. Wie de gletsjers in de Duitse en Oostenrijkse Alpen nog wil zien, heeft daar waarschijnlijk niet lang meer de tijd voor.