Verkeersbord met witte ruit: goed voor een boete tot 200 euro

Blauwe verkeersborden met een witte ruit of dezelfde markering op het wegdek. Het symbool duikt steeds vaker op langs drukke Spaanse snelwegen met name rond Madrid en Barcelona.

Veel bestuurders zien het dagelijks maar weten niet precies wat het betekent. En wie het negeert riskeert een boete van maximaal 200 euro. Het teken hoort bij de zogeheten VAO-stroken een afkorting die staat voor Vehículos de Alta Ocupación ofwel voertuigen met hoge bezettingsgraad.

De Spaanse verkeersdienst DGT heeft deze speciale rijstroken ingevoerd als instrument om files te verminderen de doorstroming tijdens spitsuren te verbeteren en de uitstoot te verlagen door minder auto’s op de weg te krijgen.

Wie er mag rijden staat altijd aangegeven langs de weg

Wie met meerdere mensen in één auto rijdt wordt beloond met toegang tot een aparte rijstrook die tijdens drukke momenten sneller doorstroomt dan de overige rijbanen. Dat maakt carpooling aantrekkelijker en ontlast tegelijkertijd het reguliere verkeer.

Wie mag er op zo’n strook rijden? Dat verschilt per traject en staat altijd aangegeven langs de weg. In de meeste gevallen gaat het om auto’s met minimaal twee inzittenden soms drie bussen en taxi’s en in bepaalde gevallen voertuigen met een milieukeurmerk zoals elektrische auto’s.

De regels kunnen ook tijdgebonden zijn en uitsluitend van toepassing zijn tijdens de ochtend- of avondspits. Wie zonder aan die voorwaarden te voldoen de VAO-strook gebruikt begaat een verkeersovertreding.

Handhaving boetes is de afgelopen jaren aangescherpt

De boete varieert doorgaans tussen de 100 en 200 euro en de handhaving is de afgelopen jaren aangescherpt. Op veel trajecten zijn camera’s geplaatst die het aantal inzittenden registreren met name op de drukste momenten rondom stedelijke gebieden.

Het symbool van de witte ruit op een blauw bord is in andere Europese landen en in de Verenigde Staten al langer in gebruik voor rijstroken met een hoge bezettingseis.

In de VS staan ze bekend als HOV-lanes ofwel High-Occupancy Vehicle lanes en zijn ze op veel snelwegen een vast onderdeel van het verkeersysteem.

Systeem leidt nog regelmatig tot verwarring

Spanje voert het systeem geleidelijk verder in en dat leidt volgens Spaanse media nog regelmatig tot verwarring onder bestuurders die het bord niet herkennen of de regels niet kennen.

De DGT benadrukt dat kennis van het symbool essentieel is om onnodige boetes te voorkomen. Voor vakantiegangers die door Spanje rijden is het raadzaam om langs drukke stedelijke trajecten extra alert te zijn op afwijkende rijstroken.

Wie in Spanje woont of er een tweede huis heeft doet er goed aan de lokale verkeersregels te kennen want onterecht gebruik van een VAO-strook kan direct een bekeuring opleveren.

Meer dan een verkeersteken

In Nederland bestaat een vergelijkbaar systeem voor carpoolstroken op een aantal drukke trajecten al zijn die minder wijdverspreid dan in Spanje. Het principe is hetzelfde.

Een speciaal voorbehouden rijbaan voor voertuigen met meer dan één inzittende met als doel de doorstroming te verbeteren en autogebruik te verduurzamen.

De witte ruit is daarmee meer dan een verkeersteken. Het vertegenwoordigt een beleidsvisie waarbij de beschikbare wegcapaciteit slimmer wordt verdeeld op basis van hoe efficiënt een voertuig wordt gebruikt. Hoe meer mensen in één auto hoe minder impact op het totale verkeer en hoe meer voordelen voor die bestuurder.