Snelwegen krijgen verborgen controlesysteem: boete loopt op tot 450 euro

Met behulp van slimme sensoren in het wegdek kunnen overbeladen trucks straks tijdens het rijden worden gecontroleerd zonder dat ze eerst hoeven te stoppen.

De Duitse overheid wil daarmee de verkeersveiligheid verbeteren en tegelijkertijd bruggen en wegen beter beschermen tegen slijtage door te zware voertuigen.

Het probleem van overbelading speelt al jaren op de Duitse snelwegen. Volgens cijfers van het Bundesamt für Logistik und Mobilität controleerden inspecteurs in 2024 meer dan 146.000 vrachtwagens.

Bij ruim 16.000 voertuigen bleek de lading boven het toegestane maximum te liggen. In sommige gevallen ging het zelfs om meerdere tonnen extra gewicht, dat heeft grote gevolgen voor de infrastructuur.

Overbeladen vrachtwagens veroorzaken namelijk aanzienlijk meer slijtage aan bruggen asfalt en viaducten dan waarvoor deze oorspronkelijk zijn ontworpen.

Te zware trucs zijn levensgevaarlijk

Daarnaast vormen te zware trucks een veiligheidsrisico. Door het hogere gewicht neemt de remweg toe en reageren voertuigen minder stabiel tijdens uitwijkmanoeuvres of noodsituaties. Vooral op drukke snelwegen met veel verkeer kan dat gevaarlijke situaties opleveren.

Het nieuwe controlesysteem werkt met zogenoemde piëzo-elektrische weegbalken die direct in het asfalt worden ingebouwd. Wanneer een vrachtwagen over de sensoren rijdt ontstaat een elektrisch signaal dat overeenkomt met het gewicht van het voertuig.

Een gekoppelde computer analyseert vervolgens direct of het toegestane totaalgewicht wordt overschreden.

Wordt een overtreding vastgesteld dan verschijnt het kenteken van de vrachtwagen enkele honderden meters verderop op een digitaal LED-bord langs de snelweg.

De chauffeur krijgt vervolgens opdracht om de dichtstbijzijnde parkeerplaats of controlelocatie op te rijden voor een officiële controleweging.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Daar volgt een nauwkeurige meting via een geijkte controleweegschaal. Als blijkt dat de vrachtwagen daadwerkelijk te zwaar is geladen kan een boete volgen die varieert van ongeveer 30 tot 452 euro afhankelijk van de ernst van de overtreding.

Bij een overbelading van meer dan vijf procent mag het voertuig bovendien pas verder rijden nadat de overtollige lading is verwijderd. Om dat praktisch mogelijk te maken worden speciale afstelzones ingericht op de betrokken parkeerplaatsen.

De eerste installatie komt langs de A4 in Noordrijn-Westfalen vlak voor parkeerplaats Rur-Scholle-Süd op de route tussen Aken en Keulen. Volgens de planning zullen daar vanaf 2026 dagelijks ongeveer 500 vrachtwagens automatisch worden gecontroleerd.

Duitsland wil het systeem daarna snel uitbreiden. Tegen 2028 moeten op zestien locaties verspreid over het land vergelijkbare automatische weegstations actief zijn.

Voor de transportsector betekent dit een belangrijke verandering. Tot nu toe waren gewichtscontroles vooral afhankelijk van steekproeven en handmatige inspecties waarbij slechts een klein deel van het vrachtverkeer daadwerkelijk werd gecontroleerd.

Met deze techniek hoeven trucs niet meer te stoppen

Dankzij de nieuwe technologie kan de handhaving veel gerichter plaatsvinden zonder dat alle vrachtwagens hoeven te stoppen. Dat verhoogt de pakkans aanzienlijk terwijl het overige verkeer nauwelijks hinder ondervindt.

Ook voor Nederland is deze ontwikkeling relevant. Nederlandse wegen en bruggen kampen met vergelijkbare problemen door zwaar vrachtverkeer. Bovendien rijden veel Nederlandse transporteurs dagelijks door Duitsland waardoor zij direct met het nieuwe systeem te maken krijgen.

Hoewel er nog geen concrete plannen bekend zijn voor soortgelijke installaties in Nederland laat Duitsland duidelijk zien welke richting de Europese handhaving opgaat.

De introductie van automatische gewichtscontroles past namelijk in een bredere Europese trend waarbij slimme technologie steeds vaker wordt ingezet om verkeersregels efficiënter te handhaven zonder het verkeer onnodig stil te leggen.