Rijbewijs halen wordt lastiger: Vlaanderen voert ingrijpende wijziging door

Examencentra in de Vlaamse Rand kunnen binnenkort weer op adem komen, want de Vlaamse regering trekt een streep door de mogelijkheid om theorie en praktijk in verschillende gewesten te combineren.

Wie zakt voor het theoretisch examen buiten Vlaanderen, kan straks niet langer terecht bij een Vlaams examencentrum voor het praktijkexamen.

Minister van Mobiliteit Annick De Ridder, afkomstig van de N-VA, diende het voorstel in en kreeg groen licht van haar collega’s. Zij wil hiermee vooral de druk wegnemen die de voorbije jaren ontstond in centra rond Brussel, waar veel kandidaten uit het Brusselse en Waalse landsgedeelte zich meldden.

Kandidaten kozen vaak bewust voor Vlaanderen omdat de wachttijden in Brussel intussen sterk waren opgelopen, mede doordat Wallonië de toegang tot zijn eigen centra al verstrengde. Daardoor verschoof de druk goeddeels naar de Vlaamse Rand, met volle agenda’s tot gevolg.

Nederland kent een heel ander systeem, want daar verloopt alles via het CBR en is een keuze tussen gewesten sowieso niet aan de orde. Toch herkennen ook Nederlandse kandidaten het probleem van lange wachtlijsten, iets waar het CBR de afgelopen jaren evenmin van gespaard bleef.

Verstrenging moet druk in Vlaamse Rand verlichten

Met de nieuwe regel sluit Vlaanderen aan bij Brussel en Wallonië, die een gelijkaardige una-via-regel al hanteren sinds respectievelijk 2018 en 2024. Kandidaat-bestuurders houden overigens wel de vrijheid om zelf te kiezen in welk gewest ze hun rijbewijs willen halen, zolang ze theorie en praktijk daarna in hetzelfde gewest afronden.

Volgens De Ridder is die knip tussen gewesten vandaag nog te makkelijk te omzeilen. “Vandaag kunnen kandidaten die hun theoretisch examen in Brussel of Wallonië afleggen, nog steeds uitwijken naar een Vlaams examencentrum voor hun praktijkexamen”, aldus de minister.

Ze voegt eraan toe dat dit leidt tot bijkomende druk op de Vlaamse examencentra, vooral in de Vlaamse Rand, en de administratieve en praktische complexiteit verhoogt.

Examencentra in plaatsen als Vilvoorde, Halle en Asse gelden overigens al langer als populaire uitwijkbestemming, precies omdat ze dicht bij Brussel liggen. Rijscholen in die regio meldden de voorbije jaren geregeld dat hun eigen kandidaten langer moesten wachten doordat agenda’s overvol raakten met bezoekers van elders, iets waar de nieuwe regel dus rechtstreeks een antwoord op biedt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Fraudegevoelig shoppen tussen examensystemen

Naast de wachttijden speelt er volgens de minister nog een tweede probleem, namelijk het strategisch schakelen tussen verschillende examen- en opleidingssystemen. Dat noemt ze ronduit fraudegevoelig, en de nieuwe regeling moet dat sluiproutegedrag onmogelijk maken. Rijscholen en examencentra krijgen zo bovendien meer duidelijkheid, want de instroom van kandidaten uit andere gewesten valt grotendeels weg zodra de regel ingaat.

De maatregel ligt nu eerst voor advies bij de Mobiliteitsraad van Vlaanderen, waarna ook de Raad van State zich erover buigt. Zolang die procedure loopt, verandert er voor kandidaat-bestuurders nog niets aan de bestaande regels. De Vlaamse overheid kondigt intussen een uitgebreide communicatiecampagne aan, zodat toekomstige kandidaten tijdig weten wat er verandert en niemand zomaar opnieuw een theoretisch examen moet afleggen.

De timing van de maatregel is bovendien niet toevallig, aangezien het aantal kandidaten voor een rijbewijs de voorbije jaren opnieuw toenam, wat de druk op examencentra in het hele land verder opvoert.

Meer jongeren kiezen er namelijk voor om vroeg hun rijbewijs te halen, terwijl ook oudere kandidaten na de coronaperiode massaal instroomden.

Een exacte startdatum is er intussen nog niet, want eerst moet de adviesprocedure worden doorlopen voor de Vlaamse regering de regeling definitief kan bekrachtigen en effectief in werking laten treden.