Ontwikkeld op basis van stratosferische ballonnen: nieuw Oekraïens wapen richt zich op het Russische stroomnet

Het project draagt de naam DART en moet een goedkopere en moeilijker te onderscheppen manier bieden om doelen diep op Russisch grondgebied te bereiken. Het systeem zich nog in de ontwikkelingsfase bevindt, trekt het nu al de aandacht van defensiespecialisten vanwege de onconventionele aanpak.

Grote stratosferische ballonnen stijgen op tot een hoogte tussen de 12 en 18 kilometer, aan zo’n ballon hangt een compacte DART-raket met een lengte van 1,84 meter en een gewicht van ongeveer 13 kilogram. Vanuit die grote hoogte wordt de raket gelanceerd richting het doel.

In de eerste fase van de vlucht wordt de raket via een satellietverbinding aangestuurd. Zodra het projectiel is gedaald tot ongeveer zes kilometer hoogte, schakelt het systeem over op autonome navigatie en vanaf dat moment volgt de raket zelfstandig een vooraf ingestelde route.

Juist die combinatie van navigatiemethoden is volgens de ontwikkelaars een belangrijk voordeel. Russische systemen voor elektronische oorlogsvoering zijn erop gericht satellietsignalen te verstoren.

DART vliegt in de eerste fase zelfstandig

Doordat de DART-raket na de eerste fase zelfstandig verder vliegt, zou het systeem minder kwetsbaar zijn voor dergelijke storingen dan veel bestaande precisiewapens en ook de keuze voor ballonnen is bewust gemaakt. Ze zijn goedkoop, geruisloos en moeilijk waar te nemen op de radar.

Bovendien kunnen ze lange tijd op grote hoogte blijven zweven en zich met de heersende luchtstromen verplaatsen. Daardoor zouden ze zonder dure vliegtuigen of lanceerinstallaties grote afstanden kunnen overbruggen.

De DART-raket kan verschillende soorten lading meenemen met een gewicht tussen de 3,5 en 10 kilogram. Eén van de meest besproken varianten is een grafietlading.

Artikel gaat verder onder de Tweet.

❗️Ukrainian company Center of Innovative Technologies Program has developed the DART missile, designed for launch from stratospheric balloons at altitudes of 12–18 km.

The missile is resistant to enemy electronic warfare (EW), has a length of 1.84 m, a total weight of 13 kg, and… pic.twitter.com/H9qq4ksokc

— 🪖MilitaryNewsUA🇺🇦 (@front_ukrainian) June 16, 2026

Daarbij worden zeer fijne koolstof- en grafietvezels verspreid boven elektriciteitsinstallaties. Die vezels kunnen kortsluiting veroorzaken wanneer ze terechtkomen op hoogspanningslijnen of transformatoren, waardoor delen van het elektriciteitsnet kunnen uitvallen.

Dergelijke munitie is niet nieuw. Tijdens de NAVO-operaties in voormalig Joegoslavië in de jaren negentig werden vergelijkbare grafietwapens ingezet om de elektriciteitsvoorziening tijdelijk uit te schakelen zonder grootschalige fysieke schade aan de infrastructuur te veroorzaken.

Volgens het Amerikaanse vakblad Defense News heeft Oekraïne de afgelopen jaren al meer dan duizend ballonnen gebruikt voor observatie- en testdoeleinden. De DART-raket zelf is echter nog niet officieel gecertificeerd voor operationeel gebruik door de Oekraïense strijdkrachten.

Wanneer het systeem daadwerkelijk inzetbaar wordt, is op dit moment nog niet bekend. Mocht DART uiteindelijk operationeel worden, dan kan het een nieuwe uitdaging vormen voor de Russische luchtverdediging.

Ballonnen op grote hoogte vallen minder op

Traditionele afweersystemen zijn vooral ontworpen om snelle vliegtuigen, drones en kruisraketten te detecteren en te onderscheppen. Langzaam bewegende ballonnen op grote hoogte vallen minder op en een kleine raket die pas later zelfstandig verder vliegt, kan lastiger te volgen zijn.

Een ander belangrijk voordeel is de prijs. Ballonnen en lichte raketten zijn veel goedkoper dan veel conventionele langeafstandswapens, als een relatief goedkoop systeem vergelijkbare strategische effecten weet te bereiken, kan dat de kostenverhouding van moderne oorlogsvoering veranderen.