Nieuwe auto’s hebben opeens weer ronde koplampen: dit zit erachter

Rechthoekige lampen namen het over en werden later opgevolgd door steeds smallere lichtunits, dankzij moderne ledtechnologie keert de cirkel nu terug. Niet omdat autofabrikanten technisch aan die vorm gebonden zijn maar juist omdat ontwerpers tegenwoordig vrijwel volledige vrijheid hebben.

Bij moderne auto’s is een ronde koplamp niet noodzakelijk meer een traditionele ronde behuizing met daarin een reflector en een gloeilamp. Steeds vaker gaat het om een lichtsignatuur waarbij leds een cirkel of ring tekenen.

Daarmee gebruiken fabrikanten een moderne technologie om juist naar bekende ontwerpen uit het verleden te verwijzen.

In de eerste decennia van de auto-industrie was de ronde koplamp vooral een praktische oplossing. Een ronde reflector was relatief eenvoudig te produceren en kon het licht effectief voor de auto verspreiden.

Ronde vorm was ooit noodzakelijk

Daardoor verschenen ronde lampen op talloze modellen. Bekende voorbeelden zijn de oorspronkelijke Fiat 500 en de klassieke Mini.

Bij sommige auto’s groeide een technische noodzaak uiteindelijk uit tot een belangrijk onderdeel van het ontwerp. De Mini is daar een duidelijk voorbeeld van, zijn ronde koplampen werden zo herkenbaar dat ze ook bij moderne generaties een belangrijke rol zijn blijven spelen.

Een volledig ander front zou volgens veel ontwerpers waarschijnlijk direct een deel van de herkenbaarheid van zo’n model wegnemen. Vanaf de jaren zestig veranderde het ontwerp van auto’s, rechthoekige koplampen werden steeds populairder en kregen een moderne uitstraling.

Fabrikanten konden lagere en strakkere voorkanten ontwerpen. Tegelijkertijd kregen ontwerpers meer mogelijkheden om verlichting in de carrosserie te integreren.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

De ronde koplamp begon daardoor ouderwets te ogen. Verschillende Europese fabrikanten stapten over op rechthoekige en trapeziumvormige lampen of verlichting achter een afdekking.

Bij Fiat was die ontwikkeling onder meer zichtbaar bij verschillende generaties van modellen zoals de 127 en 128 en later de Ritmo en Tipo. Ook Citroën en Peugeot experimenteerden uitgebreid met andere vormen.

Wat ooit vooruitstrevend was kan tientallen jaren later echter juist sterk met een bepaalde periode worden geassocieerd. De komst van ledverlichting heeft ontwerpers opnieuw veel meer vrijheid gegeven, een moderne lichtbron hoeft namelijk niet dezelfde vorm te hebben als de zichtbare koplamp.

Leds kunnen in dunne lijnen en patronen worden geplaatst. Daardoor is verlichting naast een veiligheidsvoorziening ook een belangrijk grafisch onderdeel van het ontwerp geworden, dat verklaart ook waarom ronde vormen opnieuw verschijnen.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Modellen zoals de nieuwe Renault 4 E-Tech en de moderne Fiat 500 en Mini gebruiken verlichting om een visuele verbinding met hun voorgangers te maken. Ze hoeven daarvoor niet letterlijk dezelfde koplampconstructie te gebruiken.

In plaats daarvan kan een verlichte ring voldoende zijn om onmiddellijk een associatie met een historisch model op te roepen.

Voor autofabrikanten is herkenbaarheid steeds belangrijker geworden. Vooral nu ledtechnologie fabrikanten de mogelijkheid geeft een eigen lichtsignatuur te ontwerpen kunnen koplampen ook in het donker duidelijk maken welk merk of model eraan komt.

De terugkeer van ronde verlichting draait daarom niet uitsluitend om nostalgie. Het is ook een manier om een bestaande ontwerpidentiteit naar nieuwe auto’s te vertalen.

Meer dan alleen nostalgie

Dat is goed zichtbaar bij elektrische modellen, een elektrische auto heeft technisch gezien vaak minder behoefte aan een traditionele open grille. Ontwerpers moeten daardoor op andere manieren een herkenbaar gezicht creëren, verlichting kan daarbij een belangrijke rol spelen.

De cirkel die ooit noodzakelijk was om een reflector en lamp onder te brengen heeft daarmee een totaal andere functie gekregen.

Moderne ronde koplampen laten vooral zien dat vooruitgang in autodesign niet betekent dat iedere oude vorm moet verdwijnen. Nieuwe techniek kan historische ontwerpkenmerken juist opnieuw bruikbaar maken.

De ronde koplamp is daardoor niet langer uitsluitend een overblijfsel uit het verleden. Dankzij leds is hij opnieuw een opvallend onderdeel van het moderne autodesign geworden.