Miljoenen automobilisten moeten mogelijk nieuw identiteitsbewijs aanvragen

Voor de meeste mensen is een rijbewijs meer dan alleen een vergunning om achter het stuur te kruipen. Het dient ook als identiteitsbewijs dat je laat zien bij de bank, het postkantoor of wanneer je je moet legitimeren.

Een nieuw politiek voorstel voorziet erin dat miljoenen burgers in de toekomst een volledig nieuwe, door de staat uitgegeven identiteitskaart moeten krijgen. Het idee is om zowel fysieke identificatie als een digitale identiteit te bundelen in één officieel document dat gebruikt kan worden bij een breed scala aan publieke en particuliere diensten.

Als het voorstel wordt aangenomen, betekent dit dat het huidige rijbewijs niet langer als geldig identiteitsbewijs kan worden gebruikt. Burgers zullen dan een nieuwe aanvraagprocedure moeten doorlopen om de nieuwe identiteitskaart te verkrijgen.

Het voorstel is onlangs voor advies voorgelegd aan verschillende Zweedse overheidsinstanties en organisaties. Zij zullen het nu beoordelen voordat de politici een definitief besluit nemen. De Zweedse regering wil de wijziging doorvoeren en verwacht dat deze gevolgen zal hebben voor miljoenen burgers.

Bij brancheorganisatie Svensk Handel worden de plannen positief ontvangen.

“Dit is iets waar wij positief tegenover staan,” zegt veiligheidschef Nina Jelvert.

Volgens Hanna Johansen, woordvoerder van minister van Justitie Gunnar Strömmer, moet de nieuwe, door de staat uitgegeven identiteitskaart de identiteitskaarten vervangen die de overheid momenteel uitgeeft. Ze benadrukt dat de kaart niet alleen zal dienen als fysiek identiteitsbewijs.

“De identiteitskaart bevat ook de digitale identiteit van de overheid,” zegt ze.

De detailhandel juicht nieuwe wet toe

Zweden zijn gewend hun rijbewijs te tonen wanneer ze zich moeten identificeren. Binnenkort is dat verleden tijd en de detailhandel juicht.

“Wij staan hier positief tegenover, en het is iets waar we al jaren over praten: een identiteitskaart met het hoogste betrouwbaarheidsniveau,” aldus Jelvert.

De nieuwe identiteitskaarten moeten veel veiliger worden. Ze vereisen dat men zich bij de politie meldt, die zowel vingerafdrukken als digitale foto’s neemt om een identiteitskaart te creëren die vrijwel onmogelijk te vervalsen is.

“Dit raakt uiteraard het rijbewijs. Maar dat is samen met de bankpassen ook het document dat het gemakkelijkst te vervalsen is,” zegt Jelvert.

Op dit moment zijn er meerdere manieren om je te legitimeren, als het voorstel van de regering wordt aangenomen, wordt dat versoberd. Een uitdaging van het huidige systeem is dat er verschillende identiteitsdocumenten bestaan.

“De voorstellen houden in dat de staat nog slechts één identiteitskaart zal uitgeven, met een hoog veiligheidsniveau,” aldus Johansen.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

We leven in een digitaal tijdperk waarin alles op zijn kop wordt gezet. Jelvert werkte bij de politie in de bestrijding van fraude en ziet grote voordelen in het schrappen van het rijbewijs als identiteitskaart, om het te vervangen door een hoogbeveiligde kaart.

“Met een door de staat uitgegeven identiteitskaart krijgen we een document met het hoogste betrouwbaarheidsniveau.”

“Het wordt een goede aanvulling op de digitale bankidentificatie, die soms kan uitvallen. Hiermee hebben we een achtervang,” zegt ze.

De Zweedse rijbewijzen blijven bestaan. Maar ze zullen alleen nog worden gebruikt om aan de politie te tonen als bewijs dat men gerechtigd is een bepaald voertuig te besturen.

Het is een hervorming die velen ongerust maakt, want veranderingen zijn zelden populair. De veiligheidschef begrijpt dat, maar acht de maatregel noodzakelijk, criminele bendes kunnen tegenwoordig gemakkelijk iemands identiteit kapen en er veel geld mee verdienen.

“Vandaag hebben we geen identiteitskaart met het hoogste betrouwbaarheidsniveau, en zoals gezegd is een rijbewijs vrij eenvoudig te vervalsen.”

Hervorming maakt veel mensen ongerust

“Als dit wordt aangenomen, worden rijbewijzen weer waarvoor ze bedoeld zijn: een bewijs dat men een voertuig mag besturen,” besluit Jelvert.

Niet iedereen is enthousiast, Zweedse mensen in het buitenland is het voorstel een ramp. De nationale identiteitskaart vereist dat men fysiek op de ambassade verschijnt om hem te laten uitgeven, vooral oudere emigranten die fysiek niet meer in staat zijn om naar de ambassade te reizen, klagen.

Voor de Nederlandse situatie is de Zweedse ontwikkeling herkenbaar. Ook hier is het rijbewijs een breed geaccepteerd legitimatiebewijs, naast paspoort en identiteitskaart.

De Zweedse aanpak, waarbij het rijbewijs wordt teruggebracht tot zijn oorspronkelijke functie als rijbevoegdheidsbewijs, past in een bredere Europese trend richting fraudebestendige, identiteitsdocumenten. Voor Nederland is een soortgelijke koers nog niet aan de orde.