‘Ik had liever gehuild, maar iedereen juichte’: gidsen op Antarctica verlaten hun droombaan

Reizen naar Antarctica zijn populairder dan ooit en steeds meer toeristen dromen ervan om de ijsbergen, pinguïns en ongerepte natuur aan het einde van de wereld met eigen ogen te zien, maar achter de schermen speelt zich iets opvallends af.

Het aantal reisleiders op Antarctica neemt namelijk af, terwijl de belangstelling voor de bestemming nog nooit zo groot is geweest.

Voor velen klinkt het als de ultieme droombaan, waarbij maanden tussen gigantische gletsjers, adembenemende landschappen en een unieke dierenwereld een ervaring zijn waar de meesten alleen maar van kunnen dromen.

Toch kiezen steeds meer ervaren gidsen ervoor om de sector te verlaten en afscheid te nemen van wat voor velen juist een droombaan zou zijn.

De reden heeft niets te maken met de kou, de lange werkdagen of het barre klimaat. In plaats daarvan is het een groeiend moreel dilemma dat veel gidsen ertoe brengt om ermee te stoppen.

Veel reisleiders hebben moeite om hun liefde voor Antarctica te verenigen met de ecologische gevolgen van het snel groeiende toerisme. Dat ook hun eigen expedities bijdragen aan de belasting van een van de kwetsbaarste natuurgebieden ter wereld, maakt die afweging steeds moeilijker.

Gidsen beschrijven een voortdurende strijd tussen de wens om de unieke schoonheid van Antarctica met bezoekers te delen en de angst dat ze tegelijkertijd bijdragen aan de aantasting ervan. Volgens het wetenschapsplatform Phys.org kiezen daarom steeds meer gidsen er bewust voor om hun droombaan achter zich te laten.

Voor een nieuw onderzoek werden 25 voormalige expeditieleiders geïnterviewd over hun ervaringen. Velen vertellen dat zij hun werk uiteindelijk niet langer tegenover zichzelf konden verantwoorden.

“Ik kan niet langer werken in deze farce van klimaatveranderingsgedreven cruisetoerisme,” zegt een van de voormalige gidsen.

Gidsen kunnen toerisme niet langer rijmen

“Hoe kan ik erheen varen, mensen iets vertellen over klimaatverandering en er zelf niets tegen doen?”

Daar kwam de teleurstelling bij over veel toeristen die de zichtbare gevolgen van de klimaatverandering weliswaar bewonderden, maar de betekenis ervan nauwelijks inzagen.

“Je zag enorme gletsjerafbrekingen en je had het liefst gehuild. Maar alle gasten juichten,” vertelt een andere gids.

“En je dacht alleen maar: kun je dat dan niet met elkaar in verband brengen?”

Een andere voormalige reisleider vindt dat Antarctica bescherming en zorg verdient.

“Ik denk dat het toerisme en onze aanwezigheid daar precies het tegenovergestelde hebben bewerkstelligd.”

Alleen al in het seizoen 2025/2026 reisden meer dan 120.000 mensen naar het kwetsbare ecosysteem, een aantal dat volgens phys.org binnen een decennium bijna zou kunnen verviervoudigen.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Dat het milieu lijdt onder de door de mens veroorzaakte klimaatverandering is geen onbekend gegeven. De zeeën zijn bijzonder zwaar getroffen door de gevolgen van de opwarming van de aarde.

Volgens de World Ocean Review warmen de atmosfeer en de oceanen door het broeikaseffect steeds sterker op, waarbij de wereldzee al 93 procent van de extra warmte heeft opgenomen.

Vooral de poolgebieden zijn zwaar getroffen. Sinds 2012 is het ijsmassaverlies van Antarctica verdrievoudigd en draagt het in toenemende mate bij aan de wereldwijde zeespiegelstijging.

De relevantie voor mobiliteit schuilt vooral in de CO₂-voetafdruk van zulke reizen. De meeste Antarctica-reizen beginnen in het Argentijnse Ushuaia, van waaruit de cruiseschepen richting Antarctica vertrekken.

Ga minder vaak op vakantie, blijf langer

Een heen- en terugvlucht vanuit bijvoorbeeld München daarheen veroorzaakt volgens de CO₂-calculator van het Duitse milieuagentschap per persoon zo’n 5.900 kilogram CO₂.

Voor een gezin van vier telt dat op tot ongeveer 23,6 ton CO₂, genoeg om met een volbezette middenklasseauto circa 157.000 kilometer te rijden en daarmee bijna vier keer de aarde rond te reizen.

Die vergelijking maakt de klimaatimpact nog concreter, waar een auto per gereden kilometer een relatief bescheiden uitstoot kent, stapelt de uitstoot van langeafstandsvluchten en cruiseschepen zich razendsnel op. Juist daarom pleiten milieuorganisaties voor duurzamer reisgedrag.

Het Duitse milieuagentschap adviseert om de voorkeur aan bestemmingen dichtbij te geven, kies reisaanbieders met bindende milieu- en sociale normen, zet bij de reis in op bus, trein of elektrische auto, probeer ter plaatse wandelingen, kano- of fietstochten en ga minder vaak op vakantie maar blijf dan langer.