Luxemburg stelt eurobankbiljetten met geweer en tank voor

Terwijl de Europese Centrale Bank werkt aan een nieuwe serie eurobankbiljetten met ontwerpen die zijn geïnspireerd op de Europese cultuur, natuur en gedeelde geschiedenis, heeft de Luxemburgse defensiedienst een heel ander idee gepresenteerd over hoe de toekomstige biljetten eruit zouden kunnen zien. Het voorstel werd gedeeld op sociale media en trok direct veel aandacht.

Waar de ECB de gezamenlijke culturele erfenis en de rijke natuur van Europa wil benadrukken, tonen de alternatieve ontwerpen tanks, militaire voertuigen, wapens en andere militaire uitrusting.

De berichten leidden al snel tot een golf van reacties. Veel mensen vonden dat de ontwerpen het verkeerde signaal afgeven in een tijd waarin oorlog en veiligheid actueler zijn dan ooit. De kritiek liep zo hoog op dat de Luxemburgse defensiedienst uiteindelijk excuses aanbood voor de berichten.

De ECB maakte eind 2025 bekend dat de ontwikkeling van een nieuwe generatie eurobankbiljetten volop in gang is. Als onderdeel van dat proces zijn twee hoofdthema’s geselecteerd voor de volgende ontwerpfase.

Het eerste is Europese cultuur, waarin kunstenaars, culturele iconen en ontmoetingsplaatsen uit heel Europa centraal staan. Het tweede is Rivieren en vogels, dat de nadruk legt op de rijke en gevarieerde natuur van Europa.

Het zal echter nog enkele jaren duren voordat Europeanen de nieuwe bankbiljetten daadwerkelijk in handen krijgen.

Voordat de definitieve ontwerpen worden gekozen, moet eerst een uitgebreid ontwerpproces worden doorlopen. Pas daarna beslist de ECB hoe de volgende generatie eurobankbiljetten er uiteindelijk uit zal zien.

Biljetten op Facebook

De Luxemburgse ‘Direction de la Défense’ besloot zich op een opvallende manier in het debat te mengen. Op Facebook publiceerde de organisatie een serie door kunstmatige intelligentie gemaakte afbeeldingen waarop militaire middelen de plaats innemen van de gebruikelijke bankbiljetillustraties.

Op het biljet van 5 euro staat een Airbus A400M-transportvliegtuig afgebeeld. Het biljet van 10 euro toont een Command, Liaison and Reconnaissance Vehicle, terwijl op de 20 euro een GovSat-satelliet prijkt, voor de 50 euro werd gekozen voor een Airbus A330 MRTT-tank- en transportvliegtuig.

Op het biljet van 100 euro staat een Jaguar-pantservoertuig en het ontwerp voor de 200 euro bevat het Heckler & Koch-aanvalsgeweer dat door het Luxemburgse leger wordt gebruikt.

Volgens de defensieorganisatie was het idee bedoeld om aandacht te vragen voor de rol van Europese veiligheid. Daarbij stelde de dienst dat thema’s als vogels, cultuur, wetenschap en geschiedenis belangrijk blijven, maar dat ook defensie onderdeel uitmaakt van de Europese identiteit.

De reacties lieten echter niet lang op zich wachten. Politici uit vrijwel alle politieke stromingen uitten kritiek, de socialistische politicus Claude Haagen reageerde fel en vroeg zich openlijk af of de initiatiefnemers nog wel bij hun verstand waren.

Partijgenoot Yves Cruchten vermoedde aanvankelijk dat het om een grap ging, maar waarschuwde dat ook humor een boodschap uitdraagt. Volgens hem is defensie noodzakelijk, maar mag Luxemburg bewapening niet verheerlijken.

Ook vanuit andere partijen kwam afkeuring, de rechts-conservatieve ADR distantieerde zich eveneens van het idee. Piratenpartij-politicus Marc Goergen omschreef de ontwerpen als “heel slecht”, terwijl de Groene politica Sam Tanson tegenover het Luxemburger Wort het volgende verklaarde.

“Europa zou zich moeten definiëren door wat we verdedigen, niet door de wapens waarmee we dat eventueel doen.”

Door de aanhoudende kritiek zag de Luxemburgse defensiedienst zich genoodzaakt een verklaring te publiceren. Daarin erkende de organisatie dat de afbeeldingen mogelijk tot verwarring hadden geleid en gevoelens hadden gekwetst.

Minister van Defensie was niet op de hoogte

“De defensiedirectie neemt de zorgen van sommige burgers serieus en betreurt dat de afbeeldingen verwarring hebben veroorzaakt en gevoelens hebben kunnen kwetsen. Daarvoor bieden wij onze excuses aan.”

Volgens de organisatie was de verantwoordelijke minister van Defensie, Yuriko Backes, niet vooraf op de hoogte van de publicatie. Het Luxemburger Wort meldde dat de minister daarmee nadrukkelijk buiten de discussie werd gehouden.

De defensiedienst benadrukte bovendien dat de afbeeldingen deel uitmaakten van een bredere trend op sociale media, waarbij ook andere Europese defensieorganisaties creatieve AI-afbeeldingen delen.

Volgens de organisatie was het nadrukkelijk niet de bedoeling een militaristische boodschap uit te dragen, maar om op een toegankelijke manier aandacht te vragen voor de actuele uitdagingen rond de Europese defensie.