KLM ontsnapt aan ramp na ernstige iPad-fout op Schiphol

Een routineklus op Schiphol mondde plots uit in een ernstig incident met grote gevolgen. De rechter heeft nu bepaald of het ontslag van een KLM-medewerker terecht was.

Een tankmedewerker van KLM is ontslagen na een ernstig incident op Schiphol waarbij ruim duizend liter kerosine over het platform stroomde. De rechtbank Haarlem oordeelde dat het ontslag op staande voet terecht was, omdat de werknemer tijdens het tanken niet bij het proces aanwezig was maar in zijn truck naar een iPad zat te kijken.

De brandstof stroomde als een waterval over de B-pier terwijl het vliegtuig nog aan de gate stond. KLM omschreef de situatie als “extreem gevaarlijk”, gezien het reële risico op brand of ontploffing dat bij een dergelijke hoeveelheid kerosine op het platform onmiddellijk aanwezig is.

Doordat de medewerker niet oplette, duurde het anderhalve minuut voordat het lek werd ontdekt. In die tijd kon de brandstof zich ongehinderd verspreiden over het platformoppervlak, met alle gevaren van dien voor het vliegtuig, het grondpersoneel en de directe omgeving.

Gelukkig waren passagiers op dat moment nog niet ingecheckt aan de gate, wat vermoedelijk heeft voorkomen dat de situatie nog ernstiger werd.

Brandweer en ambulances rukten uit om de kerosine op te ruimen en de omgeving veilig te stellen, waarna het toestel met circa anderhalf uur vertraging alsnog kon vertrekken.

Eerder gewaarschuwd voor veiligheidsrisico’s

De rechter nam bij zijn oordeel mee dat de medewerker eerder al was aangesproken op veiligheidsrisico’s rondom zijn werkzaamheden. Dat gegeven maakte het verwijt zwaarder, omdat hij wist wat er op het spel stond maar toch naliet de juiste procedures te volgen tijdens een actieve tankbeurt.

Het gebruik van een iPad terwijl de brandstofpomp in werking is, valt buiten elk acceptabel kader voor iemand in die functie, zo stelde de rechtbank.

Hoe het klepsysteem precies heeft kunnen falen, is namelijk nog niet volledig opgehelderd. Dat onderdeel van het incident vraagt om nader technisch onderzoek, want ook een defect aan het systeem zelf had de lekkage kunnen veroorzaken of in elk geval kunnen verergeren. Los van die technische vraag staat echter vast dat de medewerker zijn aandacht niet bij de tankbeurt had, terwijl dat zijn kerntaak was op dat moment.

KLM hanteert strikte protocollen voor platformwerkzaamheden, waarbij aanwezigheid en oplettendheid van het grondpersoneel geen keuze zijn maar een harde vereiste. Wordt daarvan afgeweken, dan kan een ogenschijnlijk kleine nalatigheid in enkele seconden uitgroeien tot een ramp met slachtoffers.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Schiphol vaker op scherp na incidenten

Het incident staat niet op zichzelf. Schiphol heeft de afgelopen jaren meerdere veiligheidsincidenten meegemaakt die toonden hoe kwetsbaar een druk luchthavensysteem is bij menselijk falen of technisch disfunctioneren.

In 2023 werd de luchthaven namelijk al gedwongen het aantal vluchten terug te schroeven, mede vanwege zorgen over de beheersbaarheid van de operatie en de veiligheidsmarges op het platform.

KLM en Schiphol staan sindsdien onder constante druk om hun grondoperaties strak te houden, zeker nu het vliegverkeer na de coronajaren weer op vol toerental draait. Honderden vliegtuigen worden er dagelijks getankt, en elke handeling in dat proces vereist volledige concentratie van het betrokken personeel.

De uitspraak van de rechtbank Haarlem maakt duidelijk dat afwijken van die vereisten geen incident is waar een werknemer zonder gevolgen mee wegkomt.

Juist op een plek als Schiphol weegt nalatigheid tijdens risicovolle werkzaamheden zwaar, omdat de consequenties bij een vonk of defect direct catastrofaal kunnen zijn voor iedereen in de buurt.