Vanaf nu in elke nieuwe auto: een camera die piept als je 3,5 seconde wegkijkt

Wie dit jaar een nieuwe auto laat registreren, krijgt er vrijwel zeker een kleine infraroodcamera bij die voortdurend volgt waar de bestuurder naar kijkt, ook als hij daar zelf niet om heeft gevraagd. Sinds 7 juli 2026 schrijft de Europese Unie namelijk voor dat elke nieuw geregistreerde personenauto en lichte bedrijfswagen over zo’n systeem beschikt.

Het gaat om Advanced Driver Distraction Warning, kortweg ADDW, een assistent die alarm slaat zodra iemand te lang van de weg wegkijkt. Voor nieuwe modellen gold de plicht al vanaf juli 2024, maar nu valt ook elke nieuwe auto van een bestaand type onder de regel. Het systeem maakt deel uit van de Europese General Safety Regulation.

Achter de verplichting zit een helder doel, want onoplettendheid achter het stuur hoort in heel Europa nog altijd bij de meest voorkomende oorzaken van verkeersongevallen. Brussel verwacht dat slimme rijhulpsystemen een flink deel daarvan kunnen voorkomen en legt ze daarom stap voor stap op aan fabrikanten, zoals eerder al gebeurde met bijvoorbeeld de automatische noodremassistent.

In Nederland ziet de RDW toe op de typegoedkeuring van nieuwe voertuigen, waardoor auto’s zonder werkend ADDW-systeem hier niet meer als nieuwe auto op kenteken komen. Voor bestaande auto’s verandert er niets, aangezien de regel alleen geldt voor voertuigen die vanaf de genoemde datum voor het eerst worden geregistreerd.

Lees ook: Contant geld: Wie dit niet meldt, riskeert een boete

Zo werkt de camera achter het stuur

Concrete techniek legt de EU niet vast, want Brussel kijkt alleen naar wat het systeem moet kunnen. Fabrikanten kiezen in de praktijk vrijwel altijd voor een infraroodcamera in het interieur, die de stand van het hoofd, de kijkrichting en de bewegingen van de ogen registreert. Zodra de auto 20 kilometer per uur rijdt, schakelt de assistent zichzelf automatisch in.

Boven de 50 kilometer per uur volgt een waarschuwing als de blik langer dan 3,5 seconden in een als kritiek aangemerkte zone blijft hangen, terwijl daaronder een grens van zes seconden geldt. Eerst verschijnt een melding in beeld, daarna kan een geluidssignaal of een trillend stuur volgen. Wie herhaaldelijk wegkijkt, mag van de fabrikant een stevigere waarschuwing krijgen.

Een korte blik op de snelheidsmeter of in de spiegels telt nadrukkelijk niet als afleiding, zodat de assistent niet bij elke normale handeling begint te piepen. Uitschakelen kan overigens wel, want de bestuurder mag de waarschuwingen of het complete systeem deactiveren, maar bij iedere nieuwe start van de motor staat ADDW gewoon weer automatisch aan.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Geen dashcam en geen opslag van beelden

Rond de camera is inmiddels een fel publiek debat ontstaan, omdat critici vrezen dat het systeem de opmaat vormt naar permanente controle van automobilisten of zelfs sancties achteraf. De huidige regels laten daar voorlopig echter weinig ruimte voor. Het systeem mag namelijk niemand identificeren, biometrische gegevens zijn uitgesloten en beelden mogen niet worden bewaard.

Tijdens het rijden analyseert de camera alleen op dat moment waar de bestuurder naar kijkt. Doorsturen van gegevens naar de fabrikant, de overheid of andere partijen is niet toegestaan, en ook na een ongeluk kan niemand op afstand meekijken of opnames achteraf terughalen. Daarin verschilt ADDW wezenlijk van een dashcam, die juist een archief met videobeelden opbouwt.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Bij deze eerste versie blijft het overigens niet, want uiterlijk in juli 2027 moeten er aanvullende eisen liggen. Gedacht wordt aan het herkennen van herhaalde korte afleidingen, het inschatten van cognitieve afleiding en het signaleren van lichaamsbewegingen zoals omdraaien. Welke functies daadwerkelijk volgen, is nog onbekend, maar de basis voor veel slimmere rijhulp ligt er nu.

Lees ook: GTA 6 trailer: 30 belangrijke details die je waarschijnlijk hebt gemist

Lees ook: Dieselrijders schrikken: occasionprijzen kelderen 21 procent in een half jaar