Iedereen kent ze: Waarom bruine borden langs snelweg verdwijnen

Wie weleens over de snelweg naar de wintersport of de zon rijdt, kent ze maar al te goed. De bruine borden die wijzen op burchten, oude binnensteden en natuurparken. Die reclame langs de weg blijkt echter een flink prijskaartje te hebben, waardoor de vraag rijst of de borden nog toekomst hebben.

Al tientallen jaren staan ze langs de snelwegen en ze zijn even vertrouwd als de hectometerpaaltjes. Bij onze oosterburen alleen al gaat het om ongeveer 3600 van deze toeristische informatieborden, die aldaar officieel Touristische Unterrichtungstafeln heten.

De kosten voor het plaatsen en onderhouden verschillen sterk per locatie. Zo werd voor twee nieuwe borden bij Sangerhausen in de deelstaat Saksen-Anhalt een bedrag van ongeveer 181.000 euro begroot.

Wie reclame wil maken voor zijn streek, moet die rekening in de regel zelf betalen. Dat geldt voor gemeenten, maar ook voor verenigingen en lokale toeristenbureaus.

Borden kosten lokale partijen veel geld

Veel gemeentehuizen twijfelen daarom aan het werkelijke nut van de borden en willen ervan af, dat blijkt in de praktijk echter ook geen goedkope oplossing. De Autobahn GmbH, het staatsbedrijf dat de Duitse snelwegen beheert, plaatst gemeenten namelijk voor een kostbaar dilemma.

Kunnen zij de sterk gestegen bedragen voor het vernieuwen van versleten borden niet opbrengen, dan vraagt het bedrijf soms tienduizenden euro’s voor alleen het weghalen ervan.

Blijven staan kost dus geld, terwijl verwijderen dat ook doet. Voor gemeenten met een krappe begroting is dat een keuze tussen twee kwaden. Hoe automobilisten de borden ervaren, onderzocht de Hochschule Harz al in 2019 met een enquête. De uitkomsten laten een dubbel beeld zien.

Twee derde van de ondervraagde automobilisten herinnert zich bepaalde borden en de bezienswaardigheden die erop staan. De bekendheid is dus groot, wat voor een reclame-uiting op zich een mooi resultaat is.

Artikel gaat verder onder de afbeelding.

Toch gaf slechts ongeveer 17 procent aan ooit spontaan de snelweg te hebben verlaten vanwege zo’n bruin bord. Wel onthoudt een deel van de reizigers de bestemmingen voor een later uitstapje.

Het idee komt oorspronkelijk uit Frankrijk, waar de bruine borden langs de autoroute al langer een bekend gezicht waren. In Duitsland verscheen het eerste exemplaar in 1983, waarna vijf jaar later uniforme richtlijnen volgden.

In die tijd, lang voor de komst van navigatiesystemen en smartphones, golden de borden als een belangrijk hulpmiddel onderweg. Wie niet wist wat er achter de volgende afrit lag, kreeg het langs de weg te zien.

Sindsdien zijn de regels flink versoepeld. De oorspronkelijk verplichte afstand van minimaal 20 kilometer tussen twee borden geldt niet meer strikt, want onder bepaalde voorwaarden mag die inmiddels worden teruggebracht tot 1000 meter.

Borden komen oorspronkelijk uit Frankrijk

Critici klagen daarom dat er steeds vaker reclame wordt gemaakt voor minder bijzondere bestemmingen. Hoe meer borden er staan, hoe minder een afzonderlijk bord nog opvalt.

Intussen zijn er volop alternatieven. Wie een navigatiesysteem gebruikt of een reisgids-app op zijn telefoon heeft, vindt bezienswaardigheden ook zonder de borden langs de snelweg.

Ook Nederland kent bruine toeristische borden langs de snelwegen, al is het aantal hier een stuk kleiner. Nederlandse automobilisten komen ze vooral tegen op de lange ritten door het buitenland, waar ze op de goeie plekken kilometer na kilometer voorbij kunnen komen.

Of de vertrouwde borden op termijn helemaal van de Autobahn verdwijnen, bepalen uiteindelijk niet de makers van apps of de reizigers zelf. Het laatste woord is aan de gemeenten met hun lege kassen en aan de Autobahn GmbH met haar rekeningen.